آیین نامه اجرایی قانون تشکیل سازمان بازرسی کل کشور
فصل اول: کلیات
ماده1: واژهها و عبارات اختصاری مندرج در این آییننامه در معانی زیر به کار میرود.
1-1 قانون: قانون تشکیل سازمان بازرسی کل کشور، مصوب 1360 و اصلاحیههای 1375 و 1387.
2-1 آییننامه: آییننامه اجرایی قانون.
3-1 سازمان: سازمان بازرسی کل کشور.
4-1 نظارت و بازرسی برنامهای: فعالیتهای نظارتی و بازرسی مستمر بر اساس برنامههای مدون و منظم سالانه با تعیین قلمرو موضوعی، محیطی و زمانی.
5-1 نظارت و بازرسی موردی: بررسی شکایات و اعلامات مقرون به دلیل دایر بر وقوع تخلف یا سوء جریان در محدوده صلاحیت سازمان.
6-1 نظارت و بازرسی فوقالعاده: فعالیتهای نظارت و بازرسی خارج از برنامهریزی مستمر سالانه، که حسب دستور یا درخواست مقامات مذکور در بند «ب» ماده 2 قانون در محدوده موضوع ارجاعی انجام میگیرد.
ماده2: نظارت و بازرسی به یکی از صور زیر انجام میشود.
الف) برنامهای
ب) فوقالعاده
ج) موردی
ماده3: اولویتهای نظارت و بازرسی برنامهای متناسب با منابع سازمان از قبیل نیروی انسانی، امکانات و اعتبارات و شرایط و مقتضیات زمانی و با توجه به موارد زیر تعیین میگردد.
الف) فرامین مقام معظم رهبری.
ب) سند چشمانداز و سیاستهای کلی نظام.
ج) قانون برنامه توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور و سایر قوانین و مقررات.
د) برنامههای راهبردی سازمان مصوب از سوی ریاست قوه قضاییه.
هـ) مشکلات و انتظارات مردم و نیازهای عمومی در چارچوب قوانین و مقررات.
ماده4: برنامه نظارت و بازرسی، قبل از پایان هر سال برای سال بعد، با رعایت اولویتها تهیه و تدوین و به تصویب ریاست قوه قضاییه میرسد. در تدوین برنامه و انجام نظارت و بازرسیهای مستمر، نکات زیر باید مورد توجه قرار گیرد.
الف) عملکرد دستگاه از حیث حسن جریان امور و اجرای صحیح قوانین، شامل تناسب ساختار با مأموریت و وظایف دستگاه، انجام برنامهها، طرحها و درجه رشد و ارتقاء و نیل به اهداف تعیینشده در سیاستها و برنامههای مصوب، شناسایی نقاط قوت، ضعف، فرصتها و تهدیدات و مفاسد اداری و مالی.
ب) نحوه عملکرد و رفتار مسئولان از حیث اصول مدیریت، استفاده از منابع، ایجاد تحول و بهکارگیری فنآوریهای نوین در جهت تسریع و تسهیل در امور و نیز صحت عمل، حسن شهرت، انضباط، مسئولیتپذیری و پاسخگویی، رعایت حقوق مردم و اخلاق حرفهای و شئون اسلامی.
ج) اوضاع عمومی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی اعم از آن که مربوط به تمام یا بخشی از کشور باشد از قبیل پیشرفت اجرای برنامههای توسعه بخشی، استانی و ویژه، رشد اقتصاد ملی، سرمایهگذاری، رقابت پذیری، اشتغالزایی، تراز تجاری، فاصله دهکهای اجتماعی، فرهنگ گردشگری، آموزش و تربیت، بهداشت، سلامت و رفاه اجتماعی، امنیت قضایی، امور انتظامی، حقوق شهروندی و حفظ محیطزیست در حدود وظایف و مأموریتهای دستگاههای مشمول بازرسی و اختیارات قانونی سازمان.
د) نظارت و بازرسی سازمان تنها در محدوده وظایف و اختیارات ذکرشده در بند(الف) ماده 2 قانون سازمان انجام میگیرد و شامل مؤسسات و بنگاههای خصوصی که از وجوه عمومی استفاده نمیکنند، نمیشود.
ماده5: نظارت و بازرسی، حسب مورد توسط بازرس یا هیأت بازرسی صورت میگیرد.
ماده6: بازرس یا اعضاء هیأت بازرسی از بین اشخاص واجد صلاحیت، توسط رئیس سازمان و یا مقامات مجاز از طرف وی تعیین میشوند. رئیس هیأت بازرسی از بین دارندگان پایه قضایی یا متخصصین و کارشناسان برجسته و مورد اعتماد تعیین خواهد شد.
ماده7: سازمان میتواند در مرکز، به تعداد مورد لزوم معاونت و اداره کل داشته باشد و خارج از مرکز، منطقه و اداره کل بازرسی در مرکز استانها و شهرستانهای بزرگ تشکیل دهد.
فصل دوم: نظارت و بازرسی
ماده8: انجام هرگونه نظارت و بازرسی، مستلزم صدور حکم مأموریت از سوی رئیس سازمان یا مقام مجاز از طرف ایشان خواهد بود. مدیرکل بازرسی استان، در حوزه مأموریت خود میتواند در مورد برنامههای مصوب و موردی، نسبت به صدور احکام مأموریت نظارت و بازرسی اقدام نماید.
تبصره1: در احکام مأموریت، قلمرو محیطی، زمانی و موضوعی بازرسی و مدت آن، صریحاً تعیین شود.
تبصره2: احکام بازرسی از استانداری، دیوان محاسبات استان، اداره کل اطلاعات واحدهای نظامی و انتظامی استان توسط اداره کل بازرسی استان با اجازه و موافقت رئیس سازمان صادر خواهد شد.
تبصره3: بازرسی از دادگستری و دیگر نهادها و سازمانهای وابسته به قوه قضاییه با اجازه و موافقت ریاست قوه قضاییه انجام میگیرد.
ماده9: بازرس یا هیأت بازرسی، با تبیین موضوع و حدود مأموریت و تعلیمات لازم، به دستگاه بازرسی شونده اعزام میگردد. تقسیم کار بین اعضاء به عهده رئیس هیأت بوده و هر یک از اعضاء نتیجه کار خود را به وی داده تا گزارش نهایی تهیه گردد.
ماده10: بازرس یا هیأت بازرسی اعزامی مکلف است پس از ورود به حوزه مأموریت، مراتب را به سازمان اطلاع داده و بعد از انجام مأموریت، گزارش جامع آن را تهیه و تسلیم نماید.
ماده11: در بازرسی برنامهای و همچنین در مواردی که برای بررسی اوضاع کلی یک منطقه هیأت بازرسی اعزام میگردد، هیأت موظف است پس از استقرار در محل، ورود و آمادگی خود را حسب مورد، جهت دریافت اعلامات، شکایات و جمعآوری اطلاعات در حدود صلاحیت سازمان، با تعیین نشانی محل کار خود اعلام دارد.
ماده12: سازمان میتواند به شکایات و اعلامات اشخاص، در خصوص سوء جریان اداری و مالی و نقض قوانین و مقررات دستگاههای موضوع بند(الف) ماده 2 قانون تشکیل سازمان و کارکنان آنها رسیدگی نماید.
ماده13: شکایت باید متضمن هویت، نشانی، کد ملی و کدپستی شاکی و مقرون به دلایل و با امضاء وی باشد و در صورت امکان مستندات مربوط پیوست گردد.
در صورتی که شکایت شفاهی اظهار شود، در صورت مجلس درج و به امضاء شاکی میرسد.
ماده14: نتیجه رسیدگی به شاکی اطلاع داده میشود و چنانچه بررسی موضوع خارج از وظیفه سازمان باشد، شاکی هدایت و شکواییه بایگانی میگردد. با تقاضای شاکی، ضمایم شکواییه با اخذ رسید به وی تحویل خواهد شد.
