پرتال اطلاع رسانی و خدمات حقوقی دادمان
www.dad-man.ir

«قانون مقررات استخدامی سپاه پاسداران»

فصل اول: کلیات و تعاریف

مواد ۱ تا ۵۰

‌ماده1: در این قانون عبارات اختصاری زیر جایگزین عناوین کامل آن می‌گردد:
‌الف – “‌فرماندهی کل” به جای فرماندهی کل نیروهای مسلح.
ب – “‌ستاد کل” به جای ستاد فرماندهی کل نیروهای مسلح.
ج – “‌سپاه” به جای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.
‌د – “‌نیروهای مسلح” به جای نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران.
ه – “‌وزارت” به جای وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح.
‌و – “‌ارتش” به جای ارتش جمهوری اسلامی ایران.
‌ماده2: نیروهای مسلح عبارتند از سپاه، ارتش و نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران.
‌ماده3: سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به مجموعه ستاد کل سپاه حوزه نمایندگی ولی فقیه در سپاه، سازمان حفاظت اطلاعات سپاه،‌نیروهای‌زمینی، هوایی، دریایی و مقاومت بسیج و قدس و سازمانهای وابسته به آنها اطلاق می‌گردد.

فصل دوم: ورود به خدمت

‌بخش اول : تعاریف
‌ماده4: استخدام در سپاه عبارت است از گزینش افراد واجد صلاحیت برای انجام خدمت موظف در یکی از مشاغل پیش‌بینی شده در این قانون.
‌ماده5: مشاغل سپاه، ستاد کل و وزارت از نظر ماهیت شغل، به سه گروه تقسیم می‌شوند، شغل نظامی، شغل کارمندی و شغل مشترک.
‌تبصره1-5: مشاغل فرماندهی، مدیریتهای سطوح بالای سپاه و سایر مشاغلی که نیاز به دانش و مهارت نظامی داشته یا در ارتباط مستقیم با‌مأموریتهای نظامی سپاه باشند از مشاغل نظامی محسوب می‌شوند.
‌تبصره2-5: غیر از مشاغل موضوع تبصره ۱ این ماده، مدیریت سایر رده‌های سپاه و سایر مشاغلی که با پشتیبانی‌های مستقیم و نیز غیر مستقیم‌مأموریتهای نظامی سپاه ارتباط دارند از مشاغل مشترک می‌باشند.
‌تبصره3-5: مشاغل نظامی، کارمندی و مشترک با رعایت مفاد این قانون در جداول سازمان مشخص می‌شود.
‌ماده6: پرسنل سپاه کسانی هستند که برابر شرایط و مقررات مندرج در این قانون و یا قانون خدمت وظیفه عمومی به خدمت پذیرفته می‌شوند و‌عبارتند از :
‌الف – کادر ثابت.
ب – وظیفه.
ج – پیمانی.
‌د – بسیجی.
‌ماد7: کادر ثابت به پرسنلی اطلاق می‌گردد که برای انجام خدمت مستمر در سپاه استخدام می‌شوند و عبارتند از :
‌الف – پاسداران رسمی (‌نظامیان).
ب – کارمندان.
ج – محصلین.
‌ماده8: پاسداران رسمی به پرسنلی اطلاق می‌گردد که برای جهاد در راه خدا و پاسداری و دفاع مسلحانه از انقلاب اسلامی و دستاوردهای آن و‌نظام جمهوری اسلامی ایران به استخدام سپاه در آمده و پس از طی دوره‌های آموزشی لازم به یکی از درجات پیش‌بینی شده در این قانون نائل و از‌لباس و علائم نظامی استفاده می‌نمایند.
‌ماده9: کارمندان پرسنلی هستند که بر اساس مدارج تحصیلی و یا مهارت تجربی و تخصصی استخدام شده و بدون استفاده از لباس و علائم‌نظامی به یکی از رتبه‌هایپیش‌بینی شده در این قانون نائل می‌شوند.

‌ماده10: محصلین پرسنلی هستند که به منظور خدمت در کادر ثابت به عنوان پاسدار رسمی یا کارمند استخدام و قبل از انتصاب در یکی از مشاغل‌ مندرج در این قانون در یکی از مراکز آموزشی سپاه یا سایر مؤسسات آموزشی به هزینه سپاه مشغول تحصیل می‌باشند.
‌ماده11: پرسنل وظیفه کسانی هستند که مطابق قانون خدمت وظیفه عمومی در یکی از دوره‌های ضرورت، احتیاط یا ذخیره مشغول خدمت‌می‌باشند.
‌ماده12: پرسنل پیمانی به کسانی اطلاق می‌گردد که خدمت پیمانی را به صورت نظامی یا کارمند برابر مقررات مندرج در این قانون انجام می‌دهند.
‌ماده13: پرسنل بسیجی به افرادی اطلاق می‌شود که جهت تحقق ارتش بیست میلیونی تحت پوشش سپاه در می‌آیند و عبارتند از :
‌الف – بسیجی عادی. عموم اقشار معتقد به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و اهداف انقلاب اسلامی هستند که پس از گذراندن دوره آموزش‌عمومی به خدمت ارتش بیست میلیونی در آمده و سازماندهی می‌شوند.
ب – بسیجی فعال. آن دسته از بسیجیان عادی داوطلب هستند که واجد شرایط لازم بوده و پس از گذراندن دوره‌های آموزشی، سازماندهی شده و‌ضمن شرکت در برنامه‌های حفظ انسجام در انجام مأموریتهای محوله با سپاه همکاری می‌کنند.
ج – بسیجی ویژه (‌پاسداران افتخاری). پرسنلی هستند که صلاحیتهای یک پاسدار را دارا می‌باشند و پس از گذراندن آموزشهای مطروحه در این‌قانون سازماندهی گردیده و متعهد می‌گردند تا به هنگام نیاز به طور تمام وقت در اختیار سپاه قرار گیرند.
‌ماده14: سپاه می‌تواند از پرسنل رسمی وزارتخانه‌ها و مؤسسات وابسته به دولت یا نهادهای انقلابی و نیروهای مسلح با کسب موافقت سازمان‌مربوطه به تناسب در وظایف مورد نیاز بر طبق آیین‌نامه‌ای که توسط ستاد کل سپاه با همکاری وزارت تهیه و به تصویب هیأت دولت می‌رسد به صورت‌مأمور و یا انتقال استفاده نماید.
‌تبصره1-14: انتقال یا مأمور به خدمت نمودن آن گونه پرسنل در زمان جنگ و بحران، تابع ضوابط خاصی است که توسط ستاد کل سپاه با همکاری‌وزارت و سازمان امور اداری و استخدامی کشور تهیه و به تصویب فرماندهی کل خواهد رسید.
‌ماده15: افراد خرید خدمت سپاه، ستاد کل و وزارت دفاع به کسانی اطلاق می‌شود که بر طبق مقررات مربوط خدمت مشخصی را برابر قرار داد‌تنظیمی انجام می‌دهند.

‌بخش دوم : شرایط عمومی استخدام

‌ماده16: شرایط عمومی استخدام کادر ثابت و پیمانی و پرسنل بسیجی ویژه (‌پاسداران افتخاری) به شرح زیر می‌باشد:
‌الف – اعتقاد به مبانی اسلام ناب محمدی (ص)، انقلاب اسلامی و نظام جمهوری اسلامی ایران.
ب – اعتقاد و التزام عملی به ولایت فقیه.
ج – التزام عملی به احکام اسلام و قوانین جمهوری اسلامی و رعایت موازین اخلاق اسلامی.
‌د – عدم عضویت و هواداری از احزاب و گروهها و سازمانهای سیاسی.
ه – نداشتن سابقه عضویت و یا هواداری از احزاب و گروهها و سازمانهای غیر اسلامی. التقاطی، الحادی و غیر قانونی.
‌و – عدم اعتیاد به مواد مخدر و محکومیت به محرومیت از خدمات دولتی.
‌ز – داشتن شرایط تحصیلی و یا تخصصی مورد نیاز.
ح – داشتن سلامت و توانایی جسمی و روانی متناسب با خدمت مورد نیاز.
ط – داشتن حداقل ۱۶ سال سن تمام و حداکثر ۴۰ سال سن.
ی – داشتن حسن شهرت و عدم سوء سابقه.
‌تبصره1-16: استخدام پرسنل کادر ثابت، مشروط به داشتن تابعیت جمهوری اسلامی ایران می‌باشد.
‌تبصره2-16: پرسنل پیمانی و بسیجی ویژه از شرط حداکثر سن و محصلین از حداقل سن تعیین شده مستثنی می‌باشند.
‌تبصره3-16: برای مشاغل کارمندی در شرایط مساوی استخدام، ایثارگران انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی و خانواده درجه یک آنان در اولویت‌می‌باشند.
‌تبصره4-16: استخدام پرسنل مذکور در این ماده منوط به تأیید صلاحیت آنان توسط هیأت مرکزی گزینش است که پس از ارزیابی در طول دوره‌آموزش اولیه صورت می‌گیرد و در صورت لزوم هیأت مرکزی گزینش می‌تواند این اختیار را به هسته‌های گزینش تفویض نماید.
‌ماده17: هیأت مرکزی گزینش در سپاه مرکب از فرمانده کل سپاه یا جانشین وی، نماینده ولی فقیه در سپاه یا جانشین وی، رئیس ستاد کل سپاه،‌مسؤول حفاظت اطلاعات سپاه و معاون نیروی انسانی ستاد کل سپاه به عنوان دبیر هیأت و وزیر یا جانشین ویتشکیل می‌گردد و در چارچوب مفاد‌این قانون، وظیفه تعیین سیاستهای گزینش پرسنل سپاه و تدوین دستورالعملهای مورد نیاز و نظارت بر کار هسته‌های گزینش در سپاه را به عهده دارد.
‌تبصره1-17: هسته‌های گزینش در ستاد کل سپاه، نیروها و سازمانهای وابسته، توسط هیأت مرکزی گزینش سپاه، برای گزینش پرسنل تشکیل می‌گردد.
‌ماده18: استخدام پرسنل نظامی برای خدمت در کادر ثابت بر اساس یکی از مقاطع تحصیلی پایان دوره‌های راهنمایی، دبیرستان، فوق دیپلم،‌لیسانس، فوق لیسانس ، و دکترا و بالاتر انجام می‌گیرد.
‌ماده19: کارمندان به دو صورت زیر استخدام می‌شوند:
‌الف – بر اساس مدارک تحصیلی در یکی از مقاطع پایان دوره‌های دبیرستان فوق دیپلم لیسانس فوق لیسانس دکترا و بالاتر
ب – بر اساس تخصص و مهارت عملی با داشتن حداقل مدرک پایان دوره تکمیلی نهضت سوادآموزی و حداکثر پایان دوره دبیرستان.
‌ماده20: سپاه برای مشاغلی که مستلزم بکارگیری زنان باشد آنان را استخدام می‌نماید تغییر محل خدمت زنان باید حتی‌الامکان تابع شرایط‌خدمتی همسران آنان باشد.
‌ماده21: سپاه می‌تواند به منظور تأمین نیاز سازمانی خود داوطلبانی را که حداقل دارای مدرک تحصیلی پایان دوره ابتدایی می‌باشند با اخذ تعهد ۵‌سال خدمت نظامی و یا ۶ سال خدمت کارمندی به صورت پیمانی استخدام نماید. و تمدید مهلت و تجدید قرارداد مجاز نمی‌باشد.
‌تبصره1-21: خدمت پرسنل پیمانی که خدمت دوره ضرورت را انجام نداده‌اند به منزله انجام خدمت دوره ضرورت تلقی می‌گردد و در صورتی که‌قبل از خاتمه تعهد به هر علت از خدمت مستعفی یا بر کنار گردند برابر قانون خدمت وظیفه عمومی با آنان رفتار خواهد شد.
‌تبصره2-21: سپاه می‌تواند پرسنلی را که در حال انجام خدمت دوره ضرورت می‌باشد به صورت پیمانی استخدام نماید.
‌ماده22: سپاه می‌تواند در صورت نیاز از پرسنل وظیفه در حین دوره خدمت ضرورت و همچنین پرسنل پیمانی در طول مدت قرارداد و پرسنل‌بسیجی اعم از عادی، فعال یا ویژه که شرایط لازم را دارا هستند برای کادر ثابت استخدام نماید و این قبیل داوطلبان درشرایط مساوی از اولویت‌برخوردارند. آموزش، درجه یا رتبه و ترفیعات آنان تابعمقررات مندرج در این قانون خواهد بود.

‌ماده23: سپاه می‌تواند در صورت نیاز با پرسنل بسیجی ویژه که حداقل ۱۸ سال تمام سن داشته باشند، قراردادی انعقاد نماید که خدمت دوره‌ضرورت خود را پس از گذراندن آموزشهای لازم در طول حداکثر ۱۰ سال هر سال به مدت حداقل یک ماه طی نمایند تا بدینوسیله همواره آمادگی رزمی‌برای مأموریتهای مختلف در شرایط ویژه را داشته باشند.
‌تبصره1-23: سپاه در مواقع جنگ و اضطرار این نیروها را احضار نموده و چنانچه بیشتر از مدت یک ماه در هر سال خدمت نمایند به همان اندازه از‌مدت خدمت و آموزش سالهای بعد کسر خواهد شد.
‌تبصره2-23: این دسته از پرسنل پس از گذراندن آموزشهای لازم در بدو خدمت از حقوق اجتماعی افراد منقضی خدمت وظیفه عمومی برای‌استخدام و تحصیل و نظیر آن بر برخوردار می‌باشند، لیکن در صورت قطع یا لغو یا بطلان قرار داد تا انجام کامل خدمت ضرورت، حقوق مزبور از آنها‌سلب می‌شود.

‌تبصره3-23: کلیه نهادها و سازمانها و وزارتخانه‌ها و شرکتهای دولتی و کارفرمایان بخش خصوصی اعم از اشخاص حقیقی یا حقوقی موظفند شغل‌این دسته از افراد را در طول خدمت سالانه آنها در سپاه حفظ نمایند، افراد مزبور در این مدت از دستگاه مربوطه حقوق و مزایا دریافت نخواهند نمود.
‌تبصره4-23: حقوق و مزایای این افراد بعد از آموزشهای لازم بدو خدمت مطابق حقوق و مزایای پرسنل کادر ثابت نظامی هم ردیف خواهد بود.
‌تبصره5-23: آیین‌نامه اجرایی این افراد ماده توسط وزارت و ستاد کل سپاه پس از کسب نظر از سازمان امور اداری و استخدامی کشور تهیه و به‌تصویب هیأت وزیران می‌رسد.

‌ماده24: خرید خدمت اشخاص بنا به ضرورت و برای مدت محدود با تشخیص نیروها و سازمانهای استخدام‌کننده به موجب آیین‌نامه موضوع‌ماده ۳۷ قانون ارتش می‌باشد و اصلاحات مورد نیاز آن توسط ستاد کل سپاه با هماهنگی وزارت تهیه و به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.
‌ماده25: استخدام اعضای هیأت علمی مؤسسات آموزش عالی سپاه و پرداخت حق‌التدریس به اساتید و مربیان مقاطع دانشگاهی بر اساس‌مقررات استخدامی هیأت علمی دانشگاهها خواهد بود.
‌تبصره1-25: استخدام مربی و پرداخت حق‌التدریس برای آموزشهای پائین‌تر از سطوح دانشگاهی تابع آیین‌نامه موضوع ماده ۳۸ قانون ارتش خواهد‌بود. اصلاحات مورد نیاز توسط ستاد کل سپاه با هماهنگی وزارت دفاع تهیه و به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.
‌ماده26: استخدام افراد در سپاه ، بدون نیاز سازمانی و همچنین استخدام و یا تغییر وضع پرسنل جز به یکی از صور مذکور در این قانون مطلقاً‌ممنوع است.

‌بخش سوم : سازمان و طبقه بندی مشاغل

‌ماده27: تعداد و ترکیب نیروی انسانی سپاه و همچنین نسبت درجات و رتبه‌های آنان بر مبنای خط مشی، استراتژی و تهدیدات، برابر جداول‌سازمان و تجهیزات مصوب و به نسبتی که به وسیله ستاد کل سپاه تعیین و به تصویب فرماندهی کل خواهد رسید مشخصمی‌گردد.

‌تبصره1-27: جداول سازمان نیروی انسانی سپاه و ستاد کل شامل محلهای سازمانی و ضرورتنظامی یا کارمندی یا مشترک بودن شغل و درجات و‌رتبه‌های متناسب برای هر محلسازمانی حسب مورد توسط ستاد کل سپاه و ستاد کل تهیه و به تصویب فرماندهی کل خواهدرسید.

‌تبصره2-27: به منظور جلوگیری از تورم پرسنل کادر ثابت در سپاه و سازمانهای وابسته در جداول سازمانی مشاغل باید به نحوی پیش‌بینی گردد که‌حتی‌الامکان از پرسنل وظیفه پیمانی و بسیجی استفاده شود.

‌ماده28: رشته عبارت است از مجموعه رشته‌های شغلی که از نظر تخصص یا نوع آموزش وابستگی و ارتباط نزدیک داشته باشند.
‌ماده29: مشاغل سپاه به تناسب احتیاج نیروها و سازمانها از رسته‌های مختلف تشکیل می‌شود. انواع رشته و علائم رشته‌ای و همچنین علائم‌درجات و شکل لباس پرسنل نظامی به موجب دستورالعملهایی خواهد بود که توسط ستاد کل سپاه تهیه و به تصویب فرماندهیکل خواهد رسید.

‌ماده30: بکارگیری پرسنل در مشاغل غیر مرتبط با رسته آنان ممنوع بوده و سپاه موظف است به منظور ایجاد انعطاف در اجرای مأموریتهای محوله‌به غیر از رسته اصلی ، رشته رزمی یا پشتیبانی رزمی دیگری برای کلیه پرسنل پیش بینی نماید.

‌تبصره1-30:  تغییر رسته پرسنل ممنوع می‌باشد و در موارد لزوم برابر دستورالعملی استکه توسط ستاد کل سپاه تهیه و به تصویب فرماندهی کل‌خواهد رسید.
‌ماده31: ستاد کل سپاه موظف است حداکثر ظرف مدت یک سال در چارچوب این قانون کلیه مشاغل سپاه را مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار‌داده و شرح وظایف و شرایط احراز هر شغل را تعیین و پس از تأیید فرماندهی کل سپاه در انتصابات و ترفیعات ملاک عمل قرار دهد.
‌ماده32: ستاد کل سپاه موظف است مشاغل مختص کارمندان موضوع بند(ب) ماده ۱۹ این قانون را از نظر پیچیدگی و تخصص به سه گروه (۱) ،(۲)، و (۳) و میزان مهارت در انجام مشاغل هر یک از سه گروه را به سه رده (۱) و (۲) و (۳) طبقه بندی نماید. کمیسیون ارزیابی مهارت در بدو‌استخدام تخصص و مهارت این قبیل کارمندان را مورد ارزیابی قرار داده و گروه و رده آنان را تعیین می‌نماید.

‌ماده33: ستاد کل سپاه می‌تواند بنا به دستور فرماندهی کل سپاه برای انجام وظایف پیش‌بینی نشده پستهای موقت را ایجاد نموده و حداکثر ظرف‌مدت یک سال تکلیف آنان را از لحاظ حذف شغل و یا درج آن در جداول سازمان معین نماید.

‌فصل سوم : آموزش و ترفیعات
‌بخش اول : آموزش

‌ماده34: دوره‌های آموزشی پرسنل کادر ثابت و بسیجی ویژه به شرح زیر می‌باشد:
‌الف – دوره عمومی پاسداری.
ب – دوره تخصصی اولیه.
ج – دوره تخصصی تکمیلی.
‌د – دوره سرپرستی.
ه – دوره‌های علمی و تخصصی.
‌و – دوره‌های علوم پایه نظامی.
‌ز – دوره مقدماتی رسته‌ای.
ح – دوره عالی رسته‌ای.
ط – دوره فرماندهی و ستاد.
ی – دوره عالی جنگ.
ک – دوره علوم استراتژیک.
‌تبصره1-34: نیروها و سازمانهای وابسته به سپاه می‌توانند در صورت لزوم با هماهنگی ستاد کل سپاه علاوه بر آموزشهای فوق دوره‌های عرضی‌آموزشی تخصصی را برای پرسنل تشکیل دهند.
‌ماده35: مراکز آموزشی سپاه به شرح زیر می‌باشد:
‌الف – دبیرستانها و هنرستانهای سپاه.
ب – آموزشگاه نظامی.
ج – دانشکده‌های علوم و فنون نیروها.
‌د – دانشکده فرماندهی و ستاد.
ه – دانشکده علوم استراتژیک.
‌و – دانشگاه امام حسین (ع) شامل دانشکده علوم پایه نظامی و دانشکده‌های علمی و تخصصی.
‌تبصره1-35: دانشکده علوم و فنون نیروها از لحاظ علمی به دانشگاه امام حسین (ع) وابسته بوده و توسط نیروها اداره می‌شود.
‌تبصره2-35: دانشکده عقیدتی – سیاسی و سایر مراکز آموزش رسته‌ای عقیدتی – سیاسی سپاه زیر نظر جزوه نمایندگی ولی فقیه در سپاه اداره‌می‌شود.
‌ماده36: سپاه می‌تواند برای تأمین و تربیت پرسنل کادر ثابت بومی مورد نیاز دراستانهای مرزی با هماهنگی وزارت آموزش و پرورش، دبیرستان و‌هنرستان تشکیل دهد.
‌تبصره1-36: مراکز فوق به تشخیص ستاد کل سپاه ، در نیروها به تناسب نیاز آنها تشکیل می‌گردد. ‌اساسنامه این نوع مراکز به تصویب وزارت آموزش و پرورش خواهد رسید.

‌ماده37: دوره آموزش عمومی پاسداری. ‌دوره آموزش عمومی پاسداری برای پرسنل کادر ثابت نظامی که با مدرک تحصیلی پایاندوره راهنمایی استخدام می‌شوند حداقل به مدت شش ماه در‌آموزشگاه نظامی و برای پرسنلی که با مدارک تحصیلی فوق دیپلم و بالاتر استخدام می‌شوند حداقل به مدت سه ماه در دانشگاه امام حسین (ع) تشکیل‌می‌شود. این دوره برای پرسنلی که با مدرک دیپلم استخدام می‌شوند در طول دوره‌های علوم پایه یا دانشکده علوم و فنون نیروها برگزار می‌شود.

‌ماده38: دوره آموزش تخصصی اولیه. این دوره برای پرسنل کادر ثابت نظامی که با مدرک تحصیلی پایان دوره راهنمایی استخدام می‌گردند، بلافاصله بعد از طی دوره آموزش عمومی حداقل‌به مدت شش ماه درآموزشگاههای نظامی برگزار می‌شود. برنامه‌ها و مواد آموزشی این دوره باید طوری تنظیم گردد که فارغ‌التحصیلان آن بتوانند از‌عهده مشاغل درجات رزم‌آوردومی و رزم‌ آور یکمی برآیند.
‌تبصره1-38: نیروها می‌توانند متناسب با نیاز خود، نسبت به تشکیل آموزشگاههای نظامی جهت برگزاری دوره‌های آموزش عمومی پاسداری و‌تخصصی اولیه در یگانها و مناطق مختلف اقدام نمایند.

‌ماده39: دوره آموزش تخصصی تکمیلی. ‌دوره‌های تخصصی تکمیلی برای تکمیل تخصص پرسنل کادر ثابت نظامی با داشتن درجه رزم‌آوریکمی به مدت حداقل ۶ ماه در دانشکده‌های علوم و‌فنون نیروها تشکیل می‌گردد و نیروها موظف هستند نسبت به تشکیل این دوره‌ها طوری اقدام نمایند که کلیه پرسنل با داشتن درجه رزم‌آوریکمی‌بتوانند به موقع این دوره را طی نمایند. برنامه‌ها و مواد آموزشی این دوره باید طوری تنظیم گردد که فارغ‌التحصیلان آن بتوانند از عهده مشاغل درجات‌رزمداردومی و رزمداریکمی بر آیند. نیل به درجه رزمداردومی منوط به موفقیت در طی این دوره می‌باشد.

‌ماده40: دوره آموزش سرپرستی. ‌این دوره برای پرسنل موضوع تبصره یک ماده ۷۷ این قانون در درجه رزمداریکمی به مدت حداقل ۶ ماه بر حسب نیاز در دانشکده‌های علوم و فنون‌نیروها تشکیل می‌شود. برنامه‌ها و مواد آموزشی این دوره باید طوری تنظیم می‌شود که فارغ‌التحصیلان آن بتوانند از عهده مشاغل درجات ستوان‌سومی تا ستوان‌یکمی برآیند. نیل این پرسنل به درجه ستوان‌سومی منوط به موفقیت در طی این دوره می‌باشد.

‌تبصره1-40: سپاه می‌تواند دوره‌های آموزش تخصصی تکمیلی و سرپرستی را به صورت متوالی در یک مرحله اجراء نماید و همچنین می‌تواند بخشی‌از این دوره‌ها را به صورت آموزش حین خدمت انجام دهد.
‌ماده41: دوره‌های آموزش علوم پایه نظامی. سپاه برای تأمین و تربیت پرسنل کادر ثابت نظامی که با مدرک دیپلم استخدام می‌شوند، اقدام به تشکیل دانشکده علوم پایه نظامی در دانشگاه امام‌حسین (ع) می‌نماید. حداقل مدت آموزش این دانشکده ۷ ترم تحصیلی در دو دوره به شرح زیر می‌باشد:
‌دوره اول : این دوره حداقل شامل ۴ ترم تحصیلی می‌باشد و برای آموزش به کسانی که با مدرک تحصیلی پایان دوره دبیرستان از طریق مسابقه ورودی‌پذیرفته می‌شوند، تشکیل می‌گردد.

‌دوره دوم : این دوره حداقل شامل سه ترم تحصیلی می‌باشد و برای کسانی که با انجامارزیابی و مسابقه ورودی از بین داوطلبان فارغ‌التحصیل دوره‌اول پذیرفته شده‌اندتشکیل می‌گردد.

‌تبصره1-41: پرسنلی که با مدرک پائین‌تر از دیپلم استخدام شده و موفق به اخذ مدرک دیپلم شده‌اند حداکثر با ۲۵ سال سن می‌توانند در آزمون‌ورودی دوره اول دانشکده علوم پایه نظامی شرکت نمایند و در شرایط مساوی حق تقدم با پرسنل شاغل است.

‌تبصره2-41: در صورت ضرورت و فوریت، سپاه می‌تواند از دارندگان مدارک فوق دیپلم مورد نیاز با داشتن حداکثر ۲۵ سال سن، برای شرکت در‌آزمون ورودی دوره دوم آموزش علوم پایه نظامی ثبت نام نماید.

‌تبصره3-41: مواد و برنامه‌های آموزشی این دانشکده باید طوری تنظیم گردد که با گذراندن دوره‌های آموزش بعدی ، فارغ‌التحصیلان دوره اول از‌عهده مشاغل درجات ستوان‌سومی تا سرهنگی برآمده و فارغ‌التحصیلان دوره دوم آمادگی انجام وظیفه در مشاغل درجات ستوان‌دومی و بالاتر را‌داشته باشند.

‌تبصره4-41: ستاد کل سپاه می‌تواند در رسته‌هایی که ضروری می‌داند دوره‌های دوم علوم پایه نظامی، مقدماتی رسته‌ای و عالی رسته‌ای را به صورت‌پیوسته و با حداقل پنج ترم تحصیلی اجراء نماید.

‌تبصره5-41: سپاه می‌تواند بنا به ضرورت دوره دوم علوم پایه نظامی را در دانشکده علوم و فنون نیروها اجراء نماید.
‌ماده42: دوره علمی و تخصصی. سپاه به منظور تأمین و تربیت کادر ثابت فنی و تخصصی مورد نیاز در رسته‌های مشترک و رشته‌های دانشگاهی که امکان تأمین آن از دانشگاههای کشور‌نمی‌باشد، اقدام به تشکیل دانشکده‌های علمی تخصصی با همکاری وزارتین فرهنگ و آموزش عالی و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در دانشگاه‌امام حسین (ع) می‌نماید.

‌ماده43: دوره آموزش مقدماتی رشته‌ای. ‌دوره‌های مقدماتی رسته‌ای بر حسب نیاز به منظور آموزش مقدماتی برای رسته‌های مورد احتیاج به فارغ‌التحصیلان دانشکده‌های علوم پایه نظامی و‌قبل از شروع به خدمت آنها  حداقل به مدت شش ماه در دانشکده علوم و فنون نیروها تشکیل می‌گردد.
‌تبصره1-43: فارغ‌التحصیلان دوره اول علوم پایه که موفق به ورود به دوره نشوند پس از گذراندن دوره مقدماتی رسته‌ای با داشتن حداکثر ۲۷ سال سن‌می‌توانند در آزمون دوره دوم علوم پایه نظامی شرکت نمایند.

‌ماده44: دوره آموزش عالی رسته‌ای.دوره‌های عالی رسته‌ای در درجات ستوان‌یکمی و سروانی به مدت حداقل ۶ ماه برایتمامی پرسنل فارغ‌التحصیل دوره‌های مقدماتی رسته‌ای و‌پرسنلی که در سطح فارغ‌التحصیلان این دوره شناخته می‌شوند و از آموزش قبلی آنها حداقل ۴ سال گذشتهباشد متناسب با رسته‌های آنان حسب مورد‌در دانشکده‌های علوم و فنون نیروها یادانشکده‌های علمی تخصصی دانشگاه امام حسین (ع) تشکیل می‌گردد. نیل به درجه سرگردیاین قبیل پرسنل‌منوط به طی این دوره می‌باشد.

‌ماده45: نیروها می‌توانند برای دوره‌های خاص از قبیل خلبانی و ناوبری، دوره‌های اول و دوم علوم پایه نظامی را در دانشکده‌های علوم و فنون‌نیروها به صورت پیوسته و با حداقل هفت ترم تحصیلی اجرا نمایند.

‌تبصره1-45: در مواردی که برنامه‌ها و محتوای آموزشی این دوره‌ها با رعایت مفاد و مجموع حداقل مدت دوره‌های مقدماتی و عالی رسته‌ای‌برنامه‌ریزی و اجرا شده باشد، فارغ‌التحصیلان مذکور دوره مقدماتی و عالی رسته‌ای گذرانده شناخته می‌شوند.

‌ماده46: دارندگان مدارک فوق دیپلم و بالاتر، در رشته‌های تحصیلی که در برگیرنده محتوای آموزشی دوره‌های مقدماتی و عالی رسته‌ای هر یک از‌رسته‌های غیر رزمی باشند، در صورت گذراندن آموزشهای مورد نیاز حسب مورد آموزش مقدماتی یا عالی رسته‌ای دیده شناخته می‌شوند.

‌ماده47: دوره آموزش فرماندهی و ستاد. ‌دوره آموزش فرماندهی و ستاد ، برای آموزش به فارغ‌التحصیلان دوره‌های دوم دانشکده‌های علوم و فنون نیروها نیروها یا علوم پایه نظامی که دوره‌عالی رشته‌ای را طی نموده‌اند و یا در سطح فارغ‌التحصیلان این دوره شناخته شده‌اند و همچنین دارندگان مدارک لیسانس و بالاتر مورد نیاز که حداقل ۳‌سال از آموزش قبلی آنها گذشته باشد، در درجات سرگردی و سرهنگ‌دومی در دانشکده فرماندهی و ستاد تشکیل می‌شود و مدت دوره آن حداقل ۹‌ ماه خواهد بود.
‌تبصره1-47: مواد و برنامه‌های آموزشی دانشکده فرماندهی و ستاد می‌باید طوری تنظیم شود که فارغ‌التحصیلان آن توانایی طراحی، فرماندهی و‌مدیریت رده‌های بالای سپاه و سایر نیروهای مسلح را داشته باشند. فارغ‌التحصیلان دانشکده فرماندهی و ستاد از یک سال ارشدیت برخوردار می‌گردند.

‌ماده48: دوره آموزش عالی جنگ. ‌این دوره برای فارغ‌التحصیلان دوره آموزش فرماندهی و ستاد که حداقل دو سال از آموزش قبلی آنها گذشته باشد، در درجات سرهنگی و سرتیپ‌دومی‌در دانشکده فرماندهی وستاد سپاه تشکیل می‌شود. حداقل مدت این دوره ۹ ماه بوده و فارغ‌التحصیلان آن از یکسال ارشدیت برخوردار خواهند بود‌مواد و برنامه‌های آموزشی این دوره باید طوریتنظیم شود که فارغ‌التحصیلان آن آشنایی کافی با طرحهای دفاعی کشور را داشته باشند و نیل به درجه‌سپهبدی و ارتشبدی مشروط به گذراندن این دوره خواهد بود.

‌ماده49: دوره آموزش علوم استراتژیک. ‌این دوره برای آموزش ، مطالعه و تحقیق در زمینه سیاست کلی نظامی- سیاسی و خط مشی کشور در امور دفاعی به مدت یک سال خواهد بود.‌ فارغ‌التحصیلان دوره‌های دانشکده فرماندهی و ستاد و دارندگان مدارک تحصیلی فوق لیسانس و دکترای مورد نیاز سپاه با داشتن حداقل درجه سرهنگی‌و کارمندانی که دارای مدرک تحصیلی فوق لیسانس و بالاتر می‌باشند، همچنین مقامات مملکتی که نظامی نبوده ولی به نحوی از انحاء در مسائل‌دفاعی مسئولیتهایی دارند و فرماندهان و مدیران رده بالای نیروهای مسلح ملل مسلمان و مستضعف غیر معارض با اسلام با معرفی فرماندهی کل سپاه‌و تصویب فرماندهی کل می‌توانند این دوره را طی نمایند. این دوره در دانشکده علوم استراتژیک ستاد کل سپاه برگزار می‌گردد.
‌تبصره1-49: ستاد کل موظف است پس از کسب آمادگی لازم و تصویب فرماندهی کل، دانشکده علوم استراتژیک سپاه و دانشگاه علوم استراتژیک‌ ارتش را در هم ادغام و دوره‌های آموزش علوم استراتژیک را تحت نظر آن ستاد برگزار نماید.
‌‌ماده50: کلیه کارمندان اعم از کادر ثابت و پیمانی در بدو خدمت باید یک دوره آموزش مقدماتی نظامی و آشنایی با قوانین و مقررات آیین‌نامه‌ها و‌وضعیت خدمتی خویش در سپاه را طی نمایند. مدت این دوره برای پرسنلی که دوره خدمت ضرورت را طی نموده‌اند حداقل یک ماه می‌باشد. و برای‌کسانی که دوره ضرورت را طی ننموده‌اند حداقل سه ماه خواهد بود.

ماده51: پرسنل پيماني كه به صورت نظامي خدمت خواهند كرد و همچنين پرسنل وظيفه در بدو خدمت دوره هاي آموزشي مقدماتي نظامي و تخصصي مربوطه را طي خواهند نمود.
تبصره1-51: سپاه موظف است با همكاري نهضت سوادآموزي و ارگانهاي ذيربط براي پرسنل وظيفه امكانات سوادآموزي را فراهم آورد.
ماده52: اساسنامه ، مواد و برنامه هاي آموزشي هر يك از دوره ها و مراكز آموزشي با توجه به مواد مندرج در اين قانون و قوانين آموزشي كشور توسط ستاد كل سپاه تهيه و به تصويب فرماندهي كل خواهد رسيد.
تبصره1-52: تهيه اساسنامه و برنامه هاي آموزشي دوره ها و مراكز آموزشي رسته عقيدتي – سياسي به عهده نمايندگي ولي فقيه در سپاه مي باشد.
تبصره2-52: برنامه هاي آموزشهاي عقيدتي – سياسي دوره ها با هماهنگي نمايندگي ولي فقيه و مواد آموزشهاي عقيدتي – سياسي و حفاظت اطلاعات دوره ها، توسط نماينده ولي فقيه و حفاظت اطلاعات در سپاه تهيه مي شود.
ماده53: آموزشهاي سپاه بايد به گونه اي برنامه ريزي و اجرا گردد كه نياز سازمان مربوط را به بهترين نحو مرتفع نموده و سپاه را به سمت خودكفايي سوق دهد و در زمان صلح نيز، پرسنل از عهده انجام وظايف مقرر در اصل 147 قانون اساسي بر آيند.
ماده54: سپاه موظف است براي تقويت بينش عقيدتي – سياسي و بالا بردن دانش و توان نظامي پرسنل در حين خدمت، نسبت به انتشار نشريات و برگزاري اردوهاي آموزشي ، سفرهاي علمي و دوره هاي كوتاه مدت توجيهي و نيز تداوم آموزش اقدام نمايد.
ماده55: سپاه موظف است در كليه آموزشها و در حين خدمت برنامه هاي لازم را به منظور كسب آمادگي جسماني پرسنل، متناسب با ماموريتها پيش بيني و اجرا نمايد.
ماده56: پرسنلي كه به هر يك از مراكز و دوره هاي آموزشي پيش بيني شده در اين قانون اعزام مي شوند بايد فرصت ادامه خدمت و بازدهي متناسب با مدت و كيفيت و اهميت دوره آموزش به ميزان حداقل دو برابر مدت تحصيلي پس از اتمام آن را داشته باشند.اين مدت در اساسنامه هاي آموزشي تعيين مي گردد.
ماده 57: ستاد كل سپاه موظف است با هماهنگي وزارتخانه هاي فرهنگ و آموزش عالي و بهداشت ، درمان و آموزش پزشكي بخشي از نيازهاي تخصصي خود را از طريق بورسيه از دانشگاهها و موسسات آموزشي خارج از سپاه تامين نمايد.
ماده58: ستاد كل سپاه موظف است همه ساله نيازهاي تخصصي و تحصيلي خود را اعلام نمايد تا پرسنل در صورت تمايل بتوانند با موافقت نيرو يا سازمان مربوطه ، در رشته هاي مزبور تحصيل نمايند.
ماده59: در زمان جنگ و بحران و بنا به ضرورت ، طول دوره هاي آموزشي به پيشنهاد سپاه و تصويب فرماندهي كل با حفظ سطح كيفي آموزشها مي تواند تقليل يابد.
ماده60: ستاد كل سپاه مي تواند هر يك از دوره هاي آموزشي را كه بين دو يا چند نيرو و سازمان مشترك باشد، به وسيله يكي از نيروها يا سازمانها كه بيشترين نياز را بنا به تاييد فرمانده كل سپاه دارد، داير نمايد. پرسنل ساير نيروها و سازمانها نيز در آن دوره آموزش خواهند ديد.
ماده61: دوره هاي آموزشي پرسنل بسيجي عادي و فعال به شرح زير مي باشد:
الف – دوره عمومي مقدماتي .
ب – دوره عمومي تكميلي .
ج – دوره تخصصي بسيج .
د – دوره يادآوري و حفظ انسجام .
ماده62: دوره آموزش عمومي مقدماتي بسيج .
دوره هاي آموزش عمومي مقدماتي عبارتند از آموزشهاي اوليه در حد دفاع كه براي كليه بسيجيان عادي و فعال حداقل به مدت 15 روز در رده هاي مقاومت نيروي مقاومت بسيج سپاه ،در محلات ، ادارات ، سازمانها، موسسات دولتي و غير دولتي ، در زمينه هاي دفاع نظامي ، غير نظامي و مقاومت محلي برگزار مي گردد.
ماده63: دوره آموزش عمومي تكميلي بسيج . دوره هاي آموزش عمومي تكميلي بسيج براي آن عده از بسيجيان كه دوره عمومي مقدماتي را طي كرده باشند به مدت چهل و پنج روز در مراكز آموزشي نيروي مقاومت بسيج سپاه برگزار مي شود. برنامه ها و مواد آموزشي اين دوره بايد چنان تنظيم شود كه اين دوره معادل دو ماه از آموزش و خدمت وظيفه عمومي افراد محسوب شود.
ماده64: وزارت آموزش و پرورش موظف است با هماهنگي و نظارت سپاه ، نسبت به اجراي آموزشهاي تئوري و عملي نظامي در قالب دروس اجباري ، در بين محصلين مقاطع مختلف تحصيلي ، به منظور تحقق ارتش بيست ميليوني، ايجاد علاقه و آمادگي دفاعي و حفظ و تداوم آن در زمينه هاي دفاع نظامي ، غير نظامي و مقاومت محلي به ترتيب زير اقدام نمايد:
الف – در مقطع راهنمايي حداقل 2 ساعت در هفته به صورت تئوري ويك روزدر سال به صورت اردوي عملي .
ب – در مقطع متوسطه حداقل 3 ساعت در هفته به صورت تئوري و 3 روز در سال به صورت اردوهاي عملي به نحوي كه در پايان دوره متوسطه معادل آموزشهاي مقدماتي نظام وظيفه را گذرانده باشند.
تبصره1-64: آيين نامه اجرايي اين ماده شامل نحوه نظارت سپاه و همكاري و هماهنگي بين سپاه و آموزش و پرورش و محتوي و نحوه تنظيم مواد درسي و كلاسها و اردوهاي عملي و نحوه معافيت از اردوهاي عملي و نحوه احتساب نمرات ، با توجه به ساير مواد اين قانون توسط ستاد كل سپاه ، وزارتخانه هاي
دفاع وپشتيباني نيروهاي مسلح وآموزش وپرورش تهيه وپس ازتاييدستادكل به تصويب هيات وزيران مي رسد.
تبصره2-64 اجراي برنامه ها ،آموزشها و سازماندهي لازم به منظور ايجاد علاقه و جاذبه نسبت به دفاع با استفاده از كتب درسي نو برنامه هاي ضمن تحصيل و صدا و سيما در مقطع ابتدايي مطابق آيين نامه اي است كه توسط وزارت آموزش و پرورش و با هماهنگي سپاه تهيه و به تصويب هيات وزيران مي رسد.
تبصره3-65: آموزشهاي موضوع اين ماده براي زنان متناسب با شرايط آنها ،به ويژه در زمينه امداد، پشتيباني ، مقاومت محلي و دفاع غير نظامي خواهد بود.
تبصره4-64: آموزشهاي مقطع راهنمايي معادل دوره آموزش عمومي مقدماتي بسيج مي باشد و آموزشهاي مقطع متوسطه معادل دوره آموزش عمومي تكميلي بسيج بوده و معادل دو ماه از خدمت وظيفه عمومي افراد محسوب مي شود.
ماده65: دوره تخصصي بسيج .
اين دوره براي آن عده از بسيجيان فعال كه دوره عمومي تكميلي را طي نموده اند به مدت يك ماه در مراكز آموزشي سپاه برگزار مي گردد. برنامه و مواد آموزشي اين دوره بايد به طوري تنظيم شود كه معادل يك ماه آموزش و خدمت وظيفه عمومي آنان محسوب شود.
ماده66: سپاه موظف است حسب مورد با هماهنگي و همكاري شوراي مديريت حوزه علميه و وزارتين فرهنگ و آموزش عالي و بهداشت ، درمان و آموزش پزشكي ، آموزشهاي تخصصي بسيج را براي افرادي كه قبل از خدمت دوره ضرورت به تحصيلات عاليه در حوزه يا دانشگاه راه مي يابند به صورت تئوري و اردوهاي نظامي برگزار نمايد.
تبصره1-66: آموزشهاي فوق جز واحدهاي دروس اجباري دانشجويان در مقاطع كارداني ، كارشناسي ، كارشناسي ارشد و دكتراي پيوسته و همطراز آنها بوده و مي بايستي به نحوي تنظيم گردد كه معادل يك ماه از آموزشهاي دوره ضرورت خدمت وظيفه عمومي محسوب گردد.
تبصره2-66: آموزشهاي موضوع ماده 65 و اين ماده براي زنان متناسب با شرايط آنها و به ويژه در زمينه امداد، پشتيباني مقاومت محلي و دفاع غير نظامي خواهد بود.
تبصره3-66: تعداد و ميزان واحدهاي درسي و اردوهاي عملي و نحوه معافيت از دروس تئوري و عملي نظامي با توجه به قوانين مربوطه بر طبق آيين نامه اي است كه توسط ستاد كل سپاه و با هماهنگي وزارتخانه ها و مراجع ذيربط تهيه و حسب مورد به تصويب شوراي مديريت حوزه يا شوراي عالي انقلاب فرهنگي مي رسد.
ماده67: آموزشهاي يادآوري و حفظ انسجام نيروهاي احتياط بر اساس قانون خدمت وظيفه عمومي در حدود اعتبارات مصوب به مدت 15 – 5 روز در سال در قالب گردانهاي احتياط كه در واحدهاي رزمي و پشتيباني رزمي و مراكز آموزش سپاه و ارتش ايجاد مي گردد، به منظور حفظ توان رزمي و تخصصي آنان انجام مي پذيرد.
ماده68: آموزشهاي يادآوري و حفظ انسجام نيروهاي ذخيره بر اساس قانون خدمت وظيفه عمومي و بسيجيان عادي و فعال در حدود اعتبارات مصوب به مدت حداكثر يك هفته در هر دو سال و به منظور ايجاد آمادگي توسط نيروي مقاومت بسيج سپاه انجام مي پذيرد.
تبصره1-68: اين افراد توسط نيروي مقاومت بسيج سپاه در مناطق مختلف كشور متناسب با جمعيت آنان در رده هاي مقاومت سازماندهي مي گردند.
تبصره2-68: سپاه موظف است دستورالعمل اجرايي مواد 67 و 68 اين قانون را تهيه و به تصويب فرماندهي كل برساند.
ماده69: مدت دوره هاي آموزشي مذكور در اين قانون و مدت خدمت تمام وقت در سازمانهاي رزمي براي پرسنل بسيجي فعال و ويژه كه مشمول خدمت وظيفه عمومي ميباشند، جز خدمت دوره ضرورت يا احتياط آنان محسوب مي گردد.
ماده70: كليه دستگاههاي اجرائي كشور كه از افراد وظيفه مازاد نيروهاي مسلح مطابق قوانين و مقررات كشور استفاده مي نمايند، موظفند براي تجديد آموزش نظامي و يا احضار در مواقع اضطرار و جنگي ، افراد مذكور را مطابق دستورالعمل ستاد كل در اختيار نيروهاي مسلح قرار دهند.
تبصره1-70: احضار ساير نيروهاي احتياط و ذخيره مطابق ماده 56 قانون خدمت وظيفه عمومي و احضار اعضاي بسيج مطابق دستورالعملي است كه به تصويب فرماندهي كل مي رسد.
ماده71: در اجراي اصل 147 قانون اساسي سپاه موظف است با استفاده از مشمولين واجد صلاحيت خدمت وظيفه عمومي در حد بسيجي عادي پس از گذرانيدن آموزشهاي عمومي و تخصصي اوليه واحدهاي سازمان يافته بسيج فرهنگي، آموزشي ، بهداشتي و سازندگي را ايجاد و بر طبق برنامه ها و سياستهاي وزارتخانه ها و نهادهاي مربوطه حسب مورد جهت آموزش ، سوادآموزي ، بهداشت و درمان و سازندگي
روستاها و مناطق محروم كشور با حفظ نظارت بر امور انضباطي و اجراي برنامه هاي تداوم آموزش آنان ، در اختيار دستگاههاي اجرايي ذيربط قرار دهد.
تبصره1-71: اقدام فوق مربوط به زمان صلح بوده و در زمان جنگ و بحران افراد فوق مطابق سياستهاي ابلاغي از سوي ستاد كل به كار گرفته مي شوند.
تبصره2-71: تعداد و درصد افراد مورد نياز از طبقات مختلف مشمولين ، همه ساله به پيشنهاد هيات وزيران و تاييد ستاد كل تعيين مي شود.
تبصره3-71: آيين نامه اجرايي اين ماده توسط وزارت با هماهنگي ستاد كل سپاه و ستاد كل تهيه و به تصويب هيات وزيران مي رسد.
بخش دوم : ارزشيابي و ترفيعات
ماده72: ترفيع عبارت است از نيل به درجه يا رتبه بالاتر برابر مقررات اين قانون .
تبصره1-72: ترفيعات و روش اجراي آن به موجب آيين نامه اي است كه توسط ستاد كل سپاه تهيه و به تصويب فرماندهي كل خواهد رسيد.
ماده73: سپاه موظف است كليه پرسنل كادر ثابت و بسيجي ويژه را با توجه به عوامل زير و طبق آيين نامه مربوطه مورد ارزيابي قرار دهد:
الف – رعايت موازين اخلاقي و شئونات اسلامي و صلاحيتهاي سياسي – امنيتي .
ب – استعداد، كارآيي و شايستگي در عملكرد و رعايت انضباط.
ج – نتايج آموزشهاي عقيدتي – سياسي و نظامي حين خدمت .
د – نتايج سنجش و آزمونهاي آمادگي جسماني در حين خدمت .
ه – انجام ماموريتهاي خطرناك و سخت .
ماده74: سوابق و عملكرد پرسنل سپاه در مقاطع مختلف بر طبق آيين نامه مربوطه مورد ارزشيابي قرار گرفته و پس از تاييد كميسيون ارزشيابي نيرو و يا سازمان مربوط و تصويب مقامات مذكور در ماده 87 اين قانون با توجه به امتيازات مكتسبه از حداقل 6 ماه تاخير در ترفيع و حداكثر يك سال ارشديت برخوردار خواهند شد.
تبصره1-74: ارزشيابي پرسنل قبل از موعد ترفيع خواهد بود و در هر مقطع ترفيعاتي حداقل يك بار ارزشيابي صورت خواهد گرفت و زمان ارزشيابي بنا به شرايط زماني و نياز سپاه متفاوت خواهد بود.
تبصره2-74: نتيجه ارزشيابي پرسنل برابر آيين نامه هاي مربوطه ملاك ترفيعات و انتصابات بوده و در تشويقات و تنبيهات و اعزام به دوره هاي آموزشي نيز موثر خواهد بود.
تبصره3-74: تركيب اعضا، حدود اختيارات و وظايف و تعداد كميسيونهاي ارزشيابي و نحوه ارزشيابي و ترفيعات پرسنل در چارچوب مواد مندرج در اين قانون توسط ستاد كل سپاه تهيه و به تصويب فرماندهي كل خواهد رسيد.
ماده75: ترتيب درجات پرسنل نظامي نيروهاي سپاه و درجات معادل آن در نيروي دريايي سپاه به شرح زير مي باشد:
1- سرباز ناوي
2- سربازدوم ناوي دوم
3- سربازيكم ناوي يكم
4- رزميار سرناوي
5- رزم آورسوم ناويارسوم
6- رزم آوردوم ناوياردوم
7- رزم آوريكم ناوياريكم
8- رزم داردوم ناوداردوم
9- رزم داريكم ناوداريكم
10- ستوان سوم ناوبان سوم
11- ستوان دوم ناوبان دوم
12- ستوان يكم ناوبان يكم
13- سروان ناوسروان
14- سرگرد ناوسالارسوم
15- سرهنگ دوم ناوسالاردوم
16- سرهنگ ناوسالاريكم
17- سرتيتدوم درياداردوم
18- سرتيت دريادار
19- سرلشكر دريابان
20- سپهبد درياسالار
21- ارتشبد دريابد
تبصره1-75: در كليه مواردي كه در اين قانون عناوين درجات پرسنل نيروهاي سپاه ذكر شده است در مورد پرسنل نيروي دريايي سپاه عناوين درجات معادل آن مورد نظر مي باشد.
ماده76: تعداد رتبه ها براي كارمندان موضوع اين قانون ، 20 رتبه بوده و كارمندان مزبور در صورت شايستگي و كارآيي هر چهار سال يك مرتبه ارتقا خواهند يافت .
ماده77: پرسنلي كه با مدرك تحصيلي پائين تر از ديپلم به استخدام سپاه درآمده اند و بعد از طي دوره آموزش عمومي سپاه و آموزش تخصصي اوليه به درجه رزم آوردومي نائل آمده ، و حداقل مدت توقف آنان در كليه درجات بعدي چهار سال خواهد بود.
تبصره1-77: پرسنل موضوع اين ماده در صورتي كه موفق به اخذ ديپلم شوند ولي شرايط شركت در آزمون ورودي دوره اول علوم پايه نظامي يا دوره هاي معادل آنرا نداشته باشند و يا موفق به طي آن دوره نشوند، در صورت نياز سپاه و گذراندن آموزش دوره سرپرستي مطابق ماده 40 اين قانون مي توانند به درجه ستوان سومي نائل شوند.
تبصره2-77: پرسنلي كه موفق به اخذ مدارك تحصيلي بالاتر گردند به ازا هر سال تحصيلي تا مدرك ديپلم از 9 ماه ارشديت برخوردار خواهند شد.
تبصره3-77: پرسنلي كه موفق به اخذ مدرك ديپلم نگردند با درجه ستوان سومي بازنشسته مي شوند.
تبصره4-77: سپاه مي تواند در صورت درخواست پرسنل موضوع تبصره 3 اين ماده و نياز سپاه به آنها آنان را به صورت كارمندي موضوع بند تب ت ماده 19 اين قانون تغيير وضعيت دهد.
تبصره5-77: سپاه موظف است زمينه و شرايط لازم جهت آموزش دوره دبيرستان را در اين درجات براي پرسنل فراهم نمايد.
تبصره6-77: دولت موظف است نسبت به تامين شغل مناسب براي پرسنل موضوع اين ماده از قبيل واگذاري ابزار كار، ادامه استخدام در دستگاههاي دولتي يا واگذاري سرمايه جهت اشتغال ، برابر آيين نامه اي كه توسط وزارت دفاع با همكاري ستاد كل سپاه و ديگر وزارتخانه هاي ذيربط تهيه و به تصويب هيات وزيران مي رسد، اقدام نمايد به نحوي كه پس از خدمت در سپاه بدون شغل باقي نمانند.
ماده78: فارغ التحصيلان دوره اول دانشكده علوم نظامي به درجه ستوان سومي و فارغ التحصيلان دوره دوم به درجه ستوان دومي نائل مي شوند و حداقل مدت توقف آنها در درجات ستواني 3سال و دردرجات سرواني و بالاتر 4 سال به جز در درجه سرهنگي كه 5 سال مي باشد.
تبصره1-78: در مورد كساني كه به درجه سرتيتدومي نائل شده اند و دانشكده فرماندهي و ستاد را طي نموده اند يا مدرك تحصيلي فوق ليسانس و بالاتر مورد نياز و قابل قبول سپاه را دارند ارتقا به درجات سرتيپي و بالاتر بر حسب نياز با پيشنهاد فرماندهي كل سپاه و تصويب فرماندهي كل خواهد بود.
ماده79: وضعيت ترفيعات پرسنل نظامي فارغ التحصيل مدارس و موسسات آموزش عالي و دانشگاههاي كشور پس از استخدام و طي دوره آموزش عمومي پاسداري و فارغ التحصيلان دانشكده هاي علمي–تخصصي دانشگاه امام حسين (ع) حسب مورد به قرار زير خواهد بود:
الف – دارندگان مدارك فوق ديپلم به درجه ستوان سومي نائل مي شوند.
ب – دارندگان مدارك ليسانس به درجه ستوان دومي نائل مي شوند.
ج – دارندگان مدارك بالاتر در ازا هر سال تحصيلي بالاتر از ليسانس يا معادل آن از دو سال ارشديت نسبت به دارندگان مدرك ليسانس و در ازا هر چهار سال ارشديت از يك درجه بالاتر برخوردار مي گردند و ترفيعات بعدي اين قبيل پرسنل تابع مقررات ماده 78 اين قانون خواهد بود.
ماده80: با پرسنلي كه در طول خدمت موفق به اخذ و ارائه مدرك تحصيلي فوق ديپلم و بالاتر مورد نياز و قابل قبول سپاه شوند به ترتيب زير رفتار مي شود:
الف – چنانچه در زمان ارائه مدرك تحصيلي درجه آنان پائين تر از درجات ورودي مدرك ارائه شده باشد به درجات ورودي مدرك جديد برابر مقررات ماده 79 اين قانون نائل مي شوند.
ب – چنانچه در زمان ارائه مدرك تحصيلي درجه آنان بالاتر از درجه ورودي مدرك ارائه شده باشد صرفا ترفيعات بعدي آنان بر اساس مدرك تحصيلي جديد تابع مقررات ماده 78 اين قانون خواهد بود.
ماده81: پرسنل پيماني پس از طي دوره آموزشي لازم به درجات يا رتبه هاي زير نائل مي شوند:
الف – دارندگان مدرك پايان دوره ابتدايي به درجه رزم آورسومي .
ب – دارندگان مدرك پايان دوره راهنمايي به درجه رزم آوردومي .
ج – دارندگان مدرك پايان دوره دبيرستان به درجه رزم آوريكمي يا رتبه 7
د – دارندگان مدرك فوق ديپلم به درجه ستوان سومي يا رتبه 10
ه – دارندگان مدرك ليسانس به درجه ستوان دومي يا رتبه 11
و – دارندگان مدرك بالاتر درازاهرمقطع تحصيلي بالاترازليسانس يك درجه يا رتبه بالاتر برخوردار مي گردند.
تبصره1-81:  پرسنل پيماني كارمند كه بر اساس تخصص و مهارت عملي و با مدرك تحصيلي پائين تر از ديپلم به استخدام در مي آيند برابر ماده 85 اين قانون به رتبه هاي مربوطه نائل مي شوند.
ماده82: پرسنل پيماني و وظيفه كه برابر مقررات اين قانون در كادر ثابت استخدام مي شوند چنانچه آموزشهاي مورد نياز كادر ثابت را طي نكرده باشند مي بايست آنرا طي نموده و چنانچه درجه آنان پس از آموزشهاي مزبور برابر درجات پيماني و وظيفه آنان باشد مدت خدمت پيماني و وظيفه در آن درجه جز سابقه ترفيع منظور خواهد شد.
تبصره1-82: پرسنلي كه سابقه خدمت تمام وقت به صورت بسيجي فعال يا ويژه در سپاه دارند، مشمول مقررات اين ماده خواهند شد.
تبصره2-82: احتساب مدت خدمت پيماني ، وظيفه و بسيجي اين قبيل پرسنل از نظر سنوات بازنشستگي مشروط به پرداخت كسور بازنشستگي به صندوق بازنشستگي سپاه مي باشد.
ماده83: پرسنل وظيفه از نظر نيل به درجات تابع مقررات قانون خدمت وظيفه عمومي بوده كه با شرايط اين قانون تطبيق داده خواهد شد.
ماده84: اولين رتبه كارمندان موضوع بند تالف ت ماده 19 اين قانون در بدو استخدام با مدرك پايان دوره دبيرستان ت9ت و با مدرك تحصيلي بالاتر از ديپلم به ازاي هر دو سال تحصيلي بالاتر از ديپلم يك رتبه بالاتر از 9 مي باشد.
تبصره1-84: در صورتي كه تعداد سنوات تحصيلي بالاتر از ديپلم ، فرد باشد به ازاي آخرين سال تحصيلي ، از 2 سال ارشديت برخوردار مي گردند.
تبصره2-84: كارمندان موضوع اين ماده كه در طول خدمت ، مدرك تحصيلي بالاتر از مدرك ارائه شده در بدو استخدام كه مورد نياز سازمان باشد ارائه نمايند، چنانچه در زمان ارائه مدرك جديد رتبه خدمتي آنان پائين تر از رتبه ورودي مدرك ارائه شده باشد، رتبه آنان به رتبه ورودي مدرك جديد تغيير يافته و از مزاياي مقرره مربوط به آن در طول خدمت استفاده خواهند نمود و چنانچه در زمان ارائه مدرك تحصيلي ، رتبه آنان بالاتر از رتبه ورودي مدرك ارائه شده باشد، صرفا ترفيعات بعدي آنان بر اساس مدرك تحصيلي جديد انجام خواهد شد.
ماده85: اولين رتبه كارمندان موضوع بند تب ت ماده 19 اين قانون كه با مهارتي در يكي از رده هاي يك تا سه براي مشاغلي استخدام مي شوند كه از نظر پيچيدگي و سختي در يكي از گروههاي يك تا سه قرار دارند به شرح زير مي باشد:
الف – رده 1 گروه 1، رتبه (1) .
ب – رده 2 گروه 12 و رده 1 گروه 2، رتبه (3).
ج – رده 3 گروه 1 و رده 2 گروه 2 و رده 1 گروه 3، رتبه (5).
د – رده 3 گروه 2 و رده 2 گروه 3، رتبه (6).
ه – رده 3 گروه 3، رتبه (8).
تبصره1-85: كارمندان موضوع بند تالف ت اين ماده در صورت داشتن مدرك پايان دوره ابتدايي از 1 سال ارشديت و كليه كارمندان موضوع اين ماده در صورت داشتن مدرك پايان دوره راهنمايي از 4 سال ارشديت و به شرط داشتن مدرك پايان دوره دبيرستان از 8 سال ارشديت برخوردار مي گردند و در صورتي كه در طول خدمت موفق به اخذ و ارائه اين مدرك گردند و از خدمت آنها حداقل 5 سال باقي مانده باشد از تاريخ ارائه مدرك از ارشديت مربوط برخوردار خواهند شد.
تبصره2-85: پرسنل موضوع اين ماده چنانچه مدارك تحصيلي بالاتر از ديپلم را ارائه دهند در صورت نياز سپاه به كارمند موضوع بند تالف ت ماده 19 تغيير وضعيت داده و ترفيعات بعدي آنان مطابق ماده 84 اين قانون خواهد بود.
تبصره3-85: كارمندان موضوع اين ماده در صورتي كه در طول خدمت موفق شوند در شغلي كه در گروه بالاتر قرار دارد به تاييد كميسيون ماده 32 اين قانون با يكي از رده هاي سه گانه مهارت انجام وظيفه نمايند در صورت نياز سازمان به گروه شغلي مزبور انتقال يافته و چنانچه رتبه ورودي رده مهارت و گروه شغلي جديد بالاتر از رتبه آنان در زمان انتصاب در شغل جديد باشد از زمان انتصاب رتبه آنان به رتبه ورودي مزبور تغيير يافته و از مزاياي مقرره مربوط به آن در طول خدمت استفاده خواهند نمود.
ماده86: براي ترفيع پرسنل علاوه بر حائز بودن كليه شرايط مقرر در اين قانون و ضوابط مربوط بايستي قبلا يا همزمان با ترفيع در شغل سازماني بالاتر منصوب شده باشد.
تبصره1-86: سپاه مكلف است حتي الامكان پيش بيني هاي لازم را در زمينه استخدام ، آموزش و گردش مشاغل سازماني به نحوي انجام دهد كه پرسنل به علت نداشتن محل سازماني از نيل به ترفيع محروم نگردند.
تبصره2-86: ايجاد يا بالا بردن محل سازماني به منظور ترفيع ممنوع است .
تبصره3-86: چنانچه ارتقا فرد بر اساس مقررات مربوط ميسر نباشد و يا به تاخير بيافتد در اين صورت پس از توقف حداقل مدت لازم در درجه يا رتبه و يا حتي اخذ ارشديت ، در همان درجه يا رتبه ادامه خدمت خواهند داد.
تبصره4-86: ترفيع پرسنل موعد معيني نداشته و با داشتن كليه شرايط لازم در هر موقع سال اعطا مي گردد.
ماده87: ترفيع پرسنل با رعايت مواد مندرج در اين قانون منوط به تصويب مقامات ذيل مي باشد:
الف – پرسنل نظامي تا درجه ستوان دومي و كارمندان تا رتبه 17 در نيروها، فرمانده نيروي مربوطه، در ستاد كل توسط رئيس ستاد كل، در وزارت توسط وزير، در ستاد كل سپاه توسط رئيس ستاد كل سپاه و در سازمانهاي وابسته توسط روساي سازمانها.

ب – پرسنل نظامي كه از درجه ستوان يكمي تا سرتيتدومي در سپاه توسط فرماندهي كل سپاه ، در وزارت و ستاد كل ، توسط فرماندهي كل و كارمندان از رتبه 18 و به بالا در سپاه توسط فرماندهي كل سپاه و در وزارت توسط وزير و در ستاد كل توسط رئيس ستاد كل .
ج – درجه سرتيپي و بالاتر توسط فرماندهي كل .
ماده88: در موارد استثنايي به منظور تامين نيازمنديهاي سپاه و حفظ تعادل در سلسله مراتب مشاغل حساس حسب مورد با پيشنهاد رئيس ستاد كل ، فرماندهي كل سپاه ، وزير و تصويب فرماندهي كل ، پرسنل كادر ثابت نظامي و بسيجيان ويژه از حداكثر تا 2 سال درجه موقت ترفيع بهره مند مي شوند
تبصره1-88: پرسنلي كه به درجه موقت نائل مي شوند در تمامي مدتي كه حق استفاده از درجه مزبور را دارند حقوق درجه موقت را در يافت خواهند داشت .
تبصره2-88: ترفيع اين پرسنل از لحاظ درجه ثابت تابع ضوابط مندرج در اين قانون مي باشد.
تبصره3-88: در صورت رفع نياز سازماني يا عدم كارآيي و شايستگي، درجه موقت حسب مورد بنا به پيشنهاد رئيس ستاد كل، فرماندهي كل سپاه و وزير و با تصويب فرماندهي كل سلب مي گردد.
تبصره4-88: در صورتي كه مشمولين اين ماده در حين استفاده از درجه موقت بازنشسته يا معلول يا فوت شوند عنوان و مزاياي درجه موقت از آنان سلب مي گردد و ماخذ احتساب حقوق بازنشستگي يا وظيفه و يا مستمري بر مبناي حقوق درجه ثابت خواهد بود، مگر در مورد پرسنل شهيد، جانباز، مفقودالاثر در جبهه و اسير كه درجه موقت آنان مبناي احتساب حقوق مستمري و وظيفه خواهد بود.
ماده89: ارزشيابي و ترفيع پرسنل منتسب ، فراري ، بازداشت ، محكومين قضايي و قانوني ، غايب ، منتظر خدمت و بدون كار برابر مقررات اين قانون و مطابق آيين نامه اي خواهد بود كه به همين منظور توسط ستاد كل سپاه تهيه و به تصويب فرماندهي كل خواهد رسيد.
ماده90: پرسنلي كه به تنزيل موقت درجه يا رتبه تنبيه مي شوند مدت مزبور جز سنوات لازم جهت ترفيعات آنها محسوب نخواهد شد.
ماده91: پرسنلي كه سابقه خدمت در وزارتخانه ها و موسسات دولتي يا وابسته به دولت داشته يا همكاري تمام وقت با نهادهاي انقلاب اسلامي به صورت رسمي يا داوطلبانه نموده و سوابق خدمتي آنان به سپاه منتقل مي شود، چنانچه سابقه خدمت مذكور در رابطه با شغل آنان در سپاه باشد، جز سنوات خدمتي و
ترفيعاتي محسوب خواهد شد و در غير اين صورت فقط در سنوات بازنشستگي به حساب مي آيد.
ماده92: مدارك علمي، فني، حرفه اي و هنري كه توسط مراجع ذيصلاح و رسمي كشور اعطا مي گردد مطابق آيين نامه اي خواهد بود كه توسط ستاد كل سپاه تهيه و به تصويب فرماندهي كل خواهد رسيد. مشابه مدارك تحصيلي مورد ارزيابي قرار گرفته و در ترفيعات ملاك عمل خواهد بود.
ماده93: دانش آموزان زير 15 سال سن كه داراي شرايط لازم براي عضويت ارتش بيست ميليوني مي باشند، به عنوان بسيجي عادي تلقي مي شوند.

ماده94: درجات اعضا ارتش بيست ميليوني كه شامل بسيجيان عادي و فعال بالاي 15 سال سن مي باشند و ترتيب آنها به شرح زير مي باشد:
1- رزمنده .
2- رزمجو.
3- دريادل .
4- مجاهد.
تبصره1-94: در جداول سازماني رده هاي مقاومت ، محلهاي سازماني پائين تر از ناحيه مقاومت با درجات مذكور در اين ماده و از ناحيه مقاومت و بالاتر از درجات نظامي موضوع ماده 75 اين قانون تعيين مي گردد.
تبصره2-94: فرماندهي رده ناحيه مقاومت در ارتش بيست ميليوني از بين بسيجيان ويژه يا كادر ثابت نظامي سپاه انتخاب شده و فرماندهان رده پايگاه مقاومت و گروه مقاومت ارتش بيست ميليوني از بين بسيجيان فعال كه حداقل داراي درجات دريادل و رزمجو بوده باشند انتخاب شوند.
تبصره3-94: بسيجيان عادي صرفا به درجه رزمنده و بسيجيان فعال به درجات رزمجو و بالاتر نائل مي گردند.
ماده95: نيل اعضا بسيجي به درجه رزمنده منوط به طي دوره آموزش عمومي مقدماتي موضوع ماده 62 اين قانون و نيل به درجه رزمجو منوط به طي دوره آموزش تخصصي بسيج موضوع ماده 65 اين قانون مي باشد.
تبصره1-95: ترفيعات بعدي اعضا بسيجي متناسب با طي دوره هاي آموزش حفظ انسجام موضوع بند تدت ماده 61 اين قانون، ميزان فعاليت در رده هاي مقاومت و امداد محلي و ماموريتهاي سپاه، كارآيي و مهارت و صلاحيت و شايستگي، ميزان تشويقات و سطح تحصيلاتي آنان مطابق دستورالعملي است كه توسط ستاد كل سپاه تهيه و به تصويب فرماندهي كل خواهد رسيد.
تبصره2-95: در هر صورت حداقل مدت توقف در درجات رزمجو و دريادل جهت نيل به درجه بالاتر از تاريخ تصويب اين قانون حداقل پنج سال مي باشد.
ماده96: پرسنل بسيجي عادي و فعال بهنگام بكارگيري در سازمان رزم و يا گذراندن دوران خدمت وظيفه عمومي و پرسنل بسيجي ويژه ، به درجات نظامي سپاه موضوع ماده 85 اين قانون به شرح زير نائل مي گردند:
الف – بسيجيان عادي برابر مقررات مربوط به ترفيعات مشمولين خدمت وظيفه عمومي .
ب – بسيجيان فعال متناسب با ميزان فعاليت ، صلاحيت و شايستگي و طي دوره هاي آموزشي حداكثر تا دو درجه بالاتر نسبت به بسيجيان عادي .
ج – بسيجيان ويژه برابر مقررات مربوط به ترفيعات كادر ثابت نظامي و با توجه به مدرك تحصيلي، طي دوره هاي آموزشي، ميزان فعاليت و صلاحيت و شايستگي متناسب با درجات نظامي و حداكثر تا درجه ارتشبدي، حداقل مدت توقف اين دسته از پرسنل در هر درجه در صورت خدمت تمام وقت برابر حداقل مدت توقف پرسنل كادر ثابت در همان درجه مطابق ديگر مواد اين قانون مي باشند.
تبصره1-96: آيين نامه اجرايي اين ماده و چگونگي محاسبه ميزان فعاليت ، طي دوره هاي آموزشي، صلاحيت و شايستگي پرسنل بسيجي در ترفيعات آنان توسط ستاد كل سپاه تهيه و به تصويب فرماندهي كل خواهد رسيد.
فصل چهارم : وضعيت پرسنل از لحاظ خدمت
ماده97: وضعيت پرسنل مشمول اين قانون از لحاظ خدمت حسب مورد به شرح زير خواهد بود:
الف – خدمت آزمايشي .
ب – خدمت آموزشي .
ج – حاضر به خدمت .
د – مامور.
ه – مامور به خدمت .
و – مرخصي .
ز – غائب .
ح – فراري .
ط – بازداشت .
ي – منتظر خدمت .
ك – بدون كار.
ل – منتسب .
ماده98: خدمت آزمايشي – وضع خدمتي كارمنداني كه برابر مقررات مربوط به خدمت پذيرفته شده و به منظور ارزيابي شايستگي هاي لازم به مدت 6 ماه تا 2 سال مرحله آزمايشي را مي گذرانند.
ماده99: خدمت آموزشي – وضع خدمتي پرسنل كادر ثابت و بسيجي ويژه اي است كه بدون داشتن شغل سازماني در يكي از موسسات يا مراكز آموزشي به هزينه سپاه يا وزارت يا ستاد كل آموزش مي بينند.
تبصره1-99: جز در مورد آموزشهاي بدو استخدام چنانچه دوره آموزش كمتر از 6 ماه باشد پرسنل با حفظ محل سازماني به صورت مامور دوره را طي خواهند نمود و و در صورتي كه دوره آموزش بيشتر از 6 ماه باشد پرسنل در دوران آموزش منتسب خواهند بود.
ماده100: حاضر به خدمت – وضع پرسنلي است كه برابر مقررات مربوطه در يكي از مشاغل سازماني، منصوب و عملا در آن شغل انجام وظيفه مي نمايند.
ماده101: مامور – وضعيت پرسنلي است كه براي مدتي كمتر از يك سال در يكي از مشاغل سازماني غير از شغل سازماني خود و يا در شغلي كه در سازمان محلي براي آن پيش بيني نشده است گمارده شده و يا به ستاد كل، وزارت و ساير نيروها براي مدت مزبور اعزام گردند.
تبصره1-101: مامور شدن و انتقال پرسنل ستاد كل و وزارت به نيروها و سازمانهاي سپاه با تصويب ستاد كل سپاه انجام خواهد شد.
تبصره2-101: نيروها و سازمانها مكلفند پرسنل مازاد بر نياز خود را به ستاد كل سپاه معرفي نمايند تا با انتقال يا مامور نمودن آنان به ستاد كل ، وزارت و ساير نيروها و سازمانها امكان بهره برداري هر چه بيشتر از پرسنل و تامين نيازهاي سازماني فراهم گردد.
ماده102: مامور به خدمت – وضعيت پرسنلي است كه به ساير وزارتخانه ها و يا نهادها يا سازمانهاي دولتي يا وابسته به دولت مامور مي گردند.
تبصره1-102:  مامور به خدمت شدن پرسنل منوط به تصويب مقامات مذكور در ماده 87 اين قانون و درج مراتب در فرمان همگاني مي باشد.
ماده103: مرخصي – وضع پرسنلي است كه برابر مقررات مربوطه ، در حال استفاده از مرخصي هاي زير مي باشند:
الف – مرخصي استحقاقي – پرسنل كادر ثابت ، وظيفه و پيماني حق استفاده از يك ماه مرخصي سالانه با استفاده از حقوق و مزاياي مربوطه را دارا مي باشند مدت مرخصي در مناطق بد آب و هوا 45 روز خواهد بود، پرسنل در دوره هاي آموزشي و تحصيلي مي توانند طبق مقررات مندرج در اساسنامه آموزشگاههاي مربوط از مرخصي آموزشي و تحصيلي استفاده نمايند.
ب – مرخصي استعلاجي – پرسنلي كه به علت بيمار قادر به خدمت نمي باشند با تجويز پزشك مسئول ، علاوه بر مرخصي استحقاقي حداكثر تا چهار ماه در سال مي توانند از اين مرخصي استفاده نمايند. با پرسنل زن از نظر مرخصي دوران بارداري برابر با مشمولين قانون استخدام كشوري رفتار خواهد شد.
ج – مرخصي اضطراري – پرسنلي كه از استحقاق مرخصي سالانه را نداشته ، ليكن بنا بر ضرورت نياز به مرخصي دارند، مي توانند از مرخصيهاي استحقاقي سال بعد حداكثر تا 15 روز استفاده نمايند.
د – مرخصي بدون حقوق – پرسنل در شرايط خاص و ضروري مي توانند حداكثر جمعا سه سال در طول خدمت از مرخصي بدون حقوق استفاده نمايند اين مدت از لحاظ ترفيعات و بازنشستگي جز سنوات خدمتي محسوب نمي گردد.
ه – مرخصي تشويقي – به مقتضاي ابراز لياقت و شايستگي ممكن است حداكثر تا 30 روز در طول سال به پرسنل مرخصي تشويقي داده شود.
و – مرخصي ماموريت – پرسنلي كه به منظور انجام ماموريتهاي محوله از طرف سپاه حداقل به مدت 3 ماه به خارج از محل خدمت و سكونت خود اعزام شوند، مي توانند علاوه بر مرخصي استحقاقي به ازاي هر ماه حداكثر از 5 روز
مرخصي ماموريت استفاده نمايند.
تبصره1-103: ترتيب استفاده از مرخصيهاي مذكور در بندهاي اين ماده ، تعيين مناطق بد آب و هوا موضوع بند تالف ت اين ماده و حدود اختيارات فرماندهان و مسئولين در دادن مرخصيها به موجب آيين نامه اي است كه توسط ستاد كل سپاه تهيه و به تصويب فرماندهي كل مي رسد.
تبصره2-103: در شرايط جنگي و بحراني و بسيج همگاني و در مواقعي كه ضرورت ايجاب مي نمايد اعطا مرخصي ومدت آن برطبق آيين نامه اي است كه توسط ستاد كل سپاه تهيه و به تصويب فرماندهي كل مي رسد.
ماده104: غايب – غايب وضع پرسنلي است كه بدون رعايت مقررات در محل خدمت حاضر نشوند.
ماده105: فراري – فراري وضع پرسنلي است كه مدت غيبت آنان در زمان صلح از 15 روز و در زمان جنگ از 5 روز تجاوز نمايد. حقوق و مزاياي اين قبيل پرسنل از تاريخ غيبت قطع مي گردد و پرسنل فراري پس از معرفي يا دستگيري بلافاصله شروع به خدمت نموده و به اتهام فرار آنان برابر مقررات كيفري مربوطه رسيدگي مي شود. وضعيت خدمتي پرسنل سپاه به استثنا پرسنل وظيفه كه مرتكب فرار از خدمت شده اند به شرح زير خواهد بود:
الف – در صورت صدور راي برائت يا قرار منع پيگرد، ايام غيبت و فرار به انتساب تبديل خواهد شد.
ب – در صورت محكوميت به مجازاتي كه مستلزم اخراج از خدمت نباشد، ايام غيبت و فرار جز خدمت محسوب نمي گردد.
ج – در صورت محكوميت به مجازاتي كه مستلزم اخراج از خدمت باشد از تاريخ قطعيت راي اخراج خواهند شد.
تبصره1-105: هر گاه مدت فرار پرسنل بالغ بر 6 ماه گردد از زمان آغاز غيبت اخراج شده محسوب مي گردند و پس از آن برابر مقررات كيفري محاكمه شده و فقط در صورت صدور راي برائت يا قرار موقوفي تعقيب يا منع پيگرد حكم اخراج نيز كان لم يكن خواهد شد و در صورتي كه محاكمه غيابي انجام گردد پرسنل مي توانند پس از حضور به حكم صادره اعتراض نموده و در صورت صدور راي برائت يا قرار موقوفي تعقيب يا منع پيگرد در رسيدگي مجدد، حكم اخراج آنان نيز كان لم يكن مي گردد.
ماده106: بازداشت – وضع پرسنلي است كه به موجب قرارهاي صادره از مراجع ذيصلاح قضايي تا صدور حكم قطعي در توقيف بسربرده و يا برابر مقررات انضباطي در بازداشتگاه يا محل خدمتي تحت نظر باشند.
ماده107: منتظر خدمت – وضع پرسنلي است كه برابر مقررات مربوطه به علت ارتكاب تخلفات انضباطي ، با حفظ پست سازماني به طور موقت از كار بركنار شده باشند.
تبصره1-107:  مدت انتظار خدمت پرسنل جز ايام خدمت براي ترفيع منظور نشده و تنها از نظر بازنشستگي محسوب مي گردد.
ماده108: بدون كار – وضع پرسنلي است كه به يكي از علل زير بدون حفظ پست سازماني موقتا از كار بركنار مي گردند:
الف – برابر احكام صادره از دادگاههاي صالح زنداني شوند.
ب – به علت عدم پرداخت محكوم به يا بدهي منجر به صدور اجرائيه ، زنداني بشوند.
ج – به علت ارتكاب تخلفات انضباطي يا قرارهاي صادره از مراجع ذيصلاح قضايي موقتا بدون كار شوند.
د – در صورتي كه محكوم به اقامت اجباري يا ممنوع از اقامت در محل معين بشوند.
تبصره1-108: چنانچه در محل اقامت پرسنل مشمول بند تدت يكي از مراكز سپاه وجود داشته باشد سپاه در صورت نياز مي تواند آنان را به جاي بدون كاري در آن محل حاضر به خدمت نمايد.
تبصره2-108: مدت بدون كاري پرسنل جز ايام خدمت براي ترفيع منظور نشده و تنها از نظر بازنشستگي محسوب مي گردد.
تبصره3-108: محكوميتها به ميزاني كه مشمول عفو، آزادي مشروط، تعليق اجراي مجازات ، تاخير اجراي حكم يا حبس يا خدمت قرار مي گيرند باعث بدون كاري نخواهد بود.
ماده109: منتسب – وضعيت پرسنلي است كه در يكي از حالتهاي زير از رده خدمتي خود منفك گرديده و حسب مورد در اختيار پرسنلي نيرو يا سازمان مربوطه يا ستاد كل سپاه يا ستاد كل يا وزارت قرار مي گيرند، مدت انتساب جز مدت خدمت براي ترفيع منظور مي گردد.
الف – پرسنلي كه به واسطه حذف يا انحلال محل سازماني به طور موقت بدون شغل شوند تا سه ماه . نيرو يا سازمان مربوطه موظف است ظرف اين مدت وضعيت شغلي اين قبيل پرسنل را روشن نمايد.
ب – پرسنلي كه به دست دشمنان خارجي اسير گرديده يا توسط ضد انقلابيون يا اشرار يا سارقين و يا قاچاقچيان به گروگان گرفته شده باشند براي تمام مدت اسارت يا در گروگان بودن و حداكثر تا 6 ماه پس از آزادي ، نيرو يا سازمان مربوطه موظف است ظرف مدت مذكور وضعيت اين قبيل پرسنل را روشن نمايد.
ج – پرسنل مفقودالاثر كه در نبرد با دشمنان خارجي يا رويارويي با ضد انقلابيون يا اشرار يا سارقين مسلح و يا قاچاقچيان ناپديد شده و وضع آنان نامعلوم است تا تعيين وضعيت و پرسنلي كه بنا به عللي غير از موارد فوق ناپديد مي شوند حداكثر به مدت 6 ماه .
د – پرسنلي كه به لحاظ بيماري بيش از 4 ماه بستري مي گردند حداكثر تا يك سال و جانبازان موضوع بند تج ت ماده 121 اين قانون حداكثر تا 2 سال .
تبصره1-109: پرسنل مامور و مامور به خدمت بيش از 6 ماه و همچنين پرسنلي كه در طول خدمت به دوره هاي آموزشي بيش از 6 ماه اعزام مي گردند در حكم منتسب خواهند بود.
تبصره2-109: احتساب مدت انتساب پرسنل موضوع بند تج ت اين ماده براي ترفيع منوط به تعيين تكليف آنان خواهد بود.
فصل پنجم : تكاليف انضباطي پرسنل ، تشويقات ، تنبيهات و چگونگي رسيدگي به شكايات
ماده110: پرسنل سپاه از نظر امور انضباطي تابع آيين نامه اي مي باشند كه تكاليف انضباطي پرسنل، نوع و ميزان تشويقات و تنبيهات انضباطي و حدود اختيارات فرماندهان و مسوولان در زمينه اعمال آنها را در حدود مقرر در اين قانون تعيين مي نمايد.
آيين نامه انضباطي فوق توسط ستادكل سپاه تهيه وپس ازتصويب فرماندهي كل به مورداجرا گذارده مي شود.
ماده111: پرسنل به مقتضاي ابراز لياقت و شايستگي به شرح زير تشويق مي گردند:
الف- تشويق شفاهي
ب – تشويق كتبي
ج – تشويق در دستور قسمتي
د – تشويق در دستور نيرو يا سازمان
ه – تشويق در فرمان همگاني سپاه
و – مرخصي تشويقي
ز – پاداش و جوائز
ح – اعطاي نشان
ط – رفع تنبيهات
ي – ارشديت
ك – اعطاي بورسيه آموزش تحصيلي
تبصره1-111: دادن ارشديت به پرسنلي كه از خود رشادت ، شجاعت ، فداكاري ، تلاش ، ابتكار و خلاقيت فوق العاده ارزنده نشان مي دهند تابع شرايط عمومي ترفيعات نبوده و با پيشنهاد فرماندهان يا مسوولان مربوطه و تصويب مقامات مصرحه در ماده 87 اين قانون خواهد بود.
ماده112: تنبيهاتي كه به علت تخلف پرسنل اعمال مي شود به شرح زير است :
الف – توبيخ شفاهي
ب – توبيخ كتبي
ج – توبيخ در دستور قسمتي
د – توبيخ در دستور نيرو و سازمان
ه – توبيخ در فرمان همگاني سپاه
و – اضافه خدمت حداكثر به مدت يك ماه براي پرسنل وظيفه
ز – خدمت شبانه روزي در قسمت حداكثر به مدت 30 روز
ح – بازداشت غير قابل تمديد در بازداشتگاه حداكثر تا 30 روز
ط – كسر حقوق به ميزان يك پنجم و حداكثر به مدت 4 ماه
ي – انتظار خدمت حداكثر تا شش ماه
ك – بدون كاري حداكثر تا 3 ماه
ل – محروميت از ترفيع به مدت محدود و حداكثر تا 2 سال در زمان صلح و 4
سال در زمان جنگ
م – تنزيل درجه يا رتبه براي مدت محدود يا دائم
ن – معافيت از خدمت
س – بازخريدي
ع – اخراج از خدمت
تبصره1-112: در صورتي كه تنزيل درجه يا رتبه براي مدت محدود اعمال شده ، پس از انقضاي مدت مزبور پرسنل مورد تنبيه با درجه يا رتبه قبل از تنبيه با همان سابقه به خدمت ادامه داده و ترفيعات بعدي آنان بر اساس درجه يا رتبه مزبور خواهد بود ولي در صورتي كه تنزيل درجه يا رتبه به طور دائم اعمال شود پرسنل مورد تنبيه پس از طي حداقل مدت توقف در درجه يا رتبه تنبيهي با احتساب مدت خدمت در درجه يا رتبه قبل از تنزيل ، به درجه يا رتبه بالاتر نائل شده و ترفيعات بعدي آنان طبق مقررات اين قانون خواهد بود.
تبصره2-112: تنبيهات محروميت از ترفيع و تنزيل درجه يا رتبه پرسنل منوط به تصويب مقامات مندرج در ماده 87 اين قانون مي باشد.
ماده113: سپاه پرسنلي را كه فاقد صلاحيتهاي پاسداري مندرج در ماده 16 اين قانون شوند، بر طبق آيين نامه اي كه توسط ستاد كل سپاه با همآهنگي نمايندگي ولي فقيه در سپاه تهيه و به تصويب فرماندهي كل مي رسد، اخراج يا معاف از خدمت يا بازخريد مي نمايد.
ماده114: رسيدگي به تخلفات پرسنلي كه فرمانده نيرو يا رئيس سازمان مربوطه براي آنها پيشنهاد معافيت از خدمت يا اخراج از خدمت مي دهد و همچنين رسيدگي به شكايات پرسنل از رده هاي بالاتر در امور خدمتي در هياتهاي بدوي مركب از اعضاي زير به عمل مي آيد:
الف – فرمانده يا جانشين نيرو يا سازمان مربوطه به عنوان رئيس هيات .
ب – مسئول دفتر نمايندگي ولي فقيه يا جانشين وي در نيرو يا سازمان مربوطه .
ج – معاون نيروي انساني نيرو يا سازمان به عنوان دبير هيات .
د – مسئول بازرسي يا جانشين وي در نيرو يا سازمان مربوطه .
ه – مسئول حفاظت اطلاعات يا جانشين وي در نيرو يا سازمان مربوطه .
و – مديريت قضايي يا جانشين وي در نيرو يا سازمان مربوطه .
ز – نماينده سازمان قضايي نيروهاي مسلح .
تبصره1-114: چنانچه پرسنل متخلف يا شاكي جمعي وزارت ، ستاد كل سپاه يا ستاد كل باشند، مقامات همطراز وزارت ، ستاد كل سپاه يا ستاد كل هيات را تشكيل خواهند داد و پيشنهاد تنبيهات فوق الذكر نيز به وسيله وزير يا روساي ستاد كل و ستاد كل سپاه به هيات ارائه خواهد شد.
تبصره2-114: جلسات هيات با حضور دو سوم اعضا رسميت يافته و تصميمات آنان با اكثريت آرا حاضرين معتبر بوده و آرا آنان در خصوص معافيت از خدمت و اخراج از خدمت پرسنل نظامي تا درجه ستوان سومي و كارمندان تا رتبه 15 قطعي و لازم الاجرا است .
تبصره3-114: هياتهاي رسيدگي مي توانند از اشخاصي كه ضروري تشخيص مي دهند به منظور اظهار نظر دعوت نمايند، ليكن حق راي منحصر به اعضا هيات است .
تبصره4-114: دعوت از شخص متخلف جهت استماع دفاعيات وي در جلسات رسيدگي الزامي است لكن در صورتي كه دو بار بدون عذر موجه در جلسات هيات حضور نيابد اين حق از وي سلب مي گردد.
تبصره5-114: حداقل يك هفته قبل از تشكيل جلسه رسيدگي ، موضوع تخلف و دلايل مربوطه ، به تمامي اعضا هيات و همچنين شخص متخلف كتبا اعلام مي گردد.
تبصره6-114: دبير هيات موظف است نتيجه رسيدگي را حداكثر ظرف 10 روز به مراجع ذيربط و متخلف اعلام و همچنين مهلت و نحوه اعتراض وي به راي هيات را در مواردي كه اعتراض پذيرفته است به وي ابلاغ نمايد.
تبصره7-114: پرسنل معترض به تصميمات هيات مذكور مي بايست ظرف مدت يك ماه از تاريخ ابلاغ اعتراض كتبي خود را به دبيرخانه هيات عالي امور انضباطي سپاه تحويل و يا با پست سفارشي ارسال نمايند.
ماده115: رسيدگي به تخلفات پرسنل نظامي از درجه ستوان دومي و كارمندان از رتبه 16 و به بالا كه فرمانده نيرو، روساي سازمانها، ستاد كل ، ستاد كل سپاه و وزير براي آنها پيشنهاد معافيت از خدمت يا اخراج مي دهند و همچنين رسيدگي به شكايات پرسنل از فرماندهان و روساي ستاد نيروها و جانشينان آنان و معاونتهاي ستاد كل سپاه و نيز تخلفات آنها و بررسي آرا مورد اعتراض واقع شده هياتهاي بدوي ، در هيات عالي انضباطي در ستاد كل سپاه مركب از اعضاي زير به عمل مي آيد:
الف – فرمانده كل سپاه يا جانشين وي به عنوان رئيس هيات .
ب – نماينده ولي فقيه در سپاه يا جانشين وي .
ج – معاون نيروي انساني ستاد كل سپاه به عنوان دبير هيات .
د – معاون بازرسي ستاد كل سپاه .
ه – مسئول حفاظت اطلاعات سپاه .
و – مديريت قضايي ستاد كل سپاه .
ز – رئيس سازمان قضايي نيروهاي مسلح .
تبصره1-115: وزير و رئيس ستاد كل ، يا معاونان آنان ، روساي سازمانهاي عقيدتي سياسي و حفاظت و اطلاعات مربوط حسب مورد در هيات عالي امور انضباطي با حق راي شركت مي نمايند.
ماده116: اعمال تنبيهات مذكور در اين فصل به وسيله فرماندهي كل منوط به رعايت مقررات اين فصل نمي باشد.
ماده117: پرسنل وظيفه در دوران احتياط و ذخيره كه در احضار و فراخواني ها و شركت در دوره هاي آموزشي و بازآموزي مطروحه در اين قانون خودداري مي نمايد مشمول مقررات مذكور در ماده 10 قانون خدمت وظيفه عمومي مي باشد و در طول خدمت بر حسب نوع همكاري تابع مقررات انضباطي نيروي
بكارگيرنده مي باشد.
تبصره1-117: افراد بسيجي در طول آموزشها و خدمت مذكور در اين قانون تابع مقررات انضباطي سپاه مي باشند.
ماده118: بر اساس اصل 172 قانون اساسي جرائم مربوط به وظايف خاص نظامي و انتظامي پرسنل سپاه در محاكم نظامي رسيدگي مي گردد ولي جرائم عمومي آنها در محاكم عمومي رسيدگي مي شود.
تبصره – به منظور تسريع در رسيدگي به جرائم نظامي و تخلفات مشمول مقررات كيفري در زمان جنگ ، قوه قضائيه مكلف است نسبت به تشكيل دادگاههاي نظامي در مناطق عملياتي مورد نياز بنا به تشخيص فرماندهي كل اقدام نمايد.
فصل ششم : پايان خدمت
ماده119: خدمت پرسنل سپاه به يكي از صور زير پايان مي يابد:
الف – شهادت
ب – جانباز شدن
ج – معلوليت
د – بازنشستگي
ه – بازخريدي
و – انتقال
ز – فوت
ح – استعفا
ط – معافيت از خدمت
ي – اخراج
تبصره1-119:  خاتمه عضويت بسيجيان عادي و فعال تابع دستورالعملي است كه توسط ستاد كل سپاه تهيه و به تصويب فرماندهي كل خواهد رسيد.
ماده120: پرسنل در موارد زير شهيد و يا در حكم شهيد محسوب مي شوند.
الف – كشته شدن يا فوت در ميدان نبرد به سبب ماموريت .
ب – كشته شدن يا فوت در هر گونه ماموريت رزمي يا جنگي يا ويژه در طول رفت و برگشت به سبب ماموريت .
ج – كشته شدن يا فوت در اسارت دشمن يا گروگان ضد انقلاب يا اشرار يا سارقين و يا قاچاقچيان .
د – كشته شدن در هر گونه حملات زميني ، هوايي ، دريايي دشمن .
ه – كشته شدن يا فوت در رفت و برگشت از منطقه عملياتي تا محل مرخصي .
و – كشته شدن توسط اشرار، سارقين مسلح و قاچاقچيان به سبب ماموريت .
ز – كشته شدن توسط ضد انقلاب و يا به سبب عمليات خرابكاري عوامل دشمن .
ح – كشته شدن در هر گونه آموزشهاي رزمي و عمليات مانوري .
ط – كشته شدن حين آزمايش و تحقيقات و توليد در زمينه اسلحه و مهمات و
وسايل جنگي و خنثي سازي يا پاك سازي مواد منفجره و محترقه و شيميايي به سبب ماموريت .
ي – كشته شدن به سبب خدمت از طريق سو قصد اعم از اين كه در طول ايام خدمت و يا غير خدمت باشد.
ك – فوت بر اثر جراحات ، صدمات و بيماريهاي حاصله از موارد مندرج در بندهاي بالا، مشروط بر اين كه جراحات يا صدمات مذكور علت فوت باشد.
تبصره120-1: منظور از ماموريتهاي مندرج در اين ماده كليه وظايفي است كه تحت همين عنوان به پرسنل اعم از انفرادي و يا دسته جمعي از طرف رده مربوطه واگذار مي شود.
ماده121: پرسنلي كه يك يا چند عضو خود را و يا بخشي از آنرا براي هميشه از دست دهند يا بيش از يك سال به منظور درمان بستري گردند، يا به علت فقدان سلامتي، تمام يا بخشي از توان خود را از دست بدهند و تا يك سال كارآيي خود را به دست نياورند، چنانچه به سبب يكي از موارد مذكور در ماده120 اين قانون چنين وضعيتي براي آنان به وجود آمده باشد جانباز و در ساير موارد معلول ناميده شده و از نظر وضعيت خدمتي مشمول يكي از بندهاي زير خواهند شد:
الف – پرسنلي كه خسارت وارده بر عضو يا اعضا آنان و يا ميزان كارآيي از دست رفته ايشان جزئي بوده و امكان ادامه خدمت بدون مشقت براي آنان وجود داشته باشد به خدمت ادامه خواهند داد.
ب – پرسنلي كه خسارت وارده بر عضو يا اعضاي آنان و يا ميزان كارآيي از دست رفته ايشان در حدي باشد كه ادامه خدمت براي آنان توام با مشقت باشد، لكن شخصا مايل به ادامه خدمت باشند به خدمت ادامه مي دهند و در صورت عدم تمايل تا يك سال منتسب و پس از آن بازنشسته مي شوند.
ج – پرسنلي كه خسارت وارده بر عضو يا اعضا آنان و يا ميزان كارآيي از دست رفته ايشان در حدي باشد كه امكان ادامه خدمت را از آنان سلب نمايد و پرسنلي كه بيش از دو سال بستري باشند و نتوانند ادامه خدمت دهند بازنشسته مي شوند.
تبصره1-121: تشخيص تطبيق وضعيت پرسنل با مفاد اين ماده و بندهاي آن از نظر پزشكي بر عهده كميسيون عالي پزشكي سپاه خواهد بود.
تبصره2-121: پرسنلي كه بر اساس اين ماده بازنشسته مي گردند چنانچه حداكثر تا پنج سال پس از بازنشستگي سلامت خود را به نحوي بازيابند كه به تشخيص كميسيون عالي پزشكي امكان ارجاع شغل به آنان وجود داشته باشد در صورتي كه واجد صلاحيت اعاده به خدمت باشند با تمايل شخصي و با تصويب
مقامات مذكور در ماده 87 اين قانون با درجه يا رتبه قبل از بازنشستگي به خدمت اعاده مي گردند.
ماده122: جانبازان به تناسب آسيب وارده به ازاي هر درصد جانبازي بالاتر از ده درصد از يك ماه ارشديت و حداكثر تا يك درجه ، برخوردار مي گردند.
تبصره1-122: تعيين درصد جانبازي بر عهده كميسيون عالي پزشكي سپاه و بر طبق آيين نامه اي خواهد بود كه با توجه به آيين نامه مشابه در بنياد جانبازان توسط ستاد كل سپاه تهيه و به تصويب فرماندهي كل خواهد رسيد.
ماده123: پرسنل كادر ثابت سپاه با داشتن سي سال خدمت يا شصت سال سن بازنشسته مي شوند.
تبصره1-123: پرسنلي كه 25 سال خدمت در سپاه داشته باشند مي توانند شخصا تقاضاي بازنشستگي نمايند. قبول يا رد تقاضاي آنان موكول به نظر نيرو يا سازمان مربوطه مي باشد و صرف تقاضاي بازنشستگي رافع مسئوليتهاي محوله آنان نمي گردد.
تبصره2-123: در صورتي كه پرسنل در طول اجراي تنبيه تنزيل درجه يا رتبه ، بازنشسته شوند با درجه يا رتبه تنبيهي بازنشسته خواهند شد.
تبصره3-123: تصويب بازنشستگي با رعايت مقررات اين قانون به عهده مقامات مندرج در ماده 87 اين قانون خواهد بود.
ماده124: در مواقع ضرورت و در صورت تمايل پرسنل ، بازنشستگي پرسنل كادر ثابت نظامي تا درجه سرتيتدومي و كليه كارمندان حداكثر تا سه سال بنا به پيشنهاد فرمانده نيرو يا سازمان و تصويب هيات مذكور در ماده 115 اين قانون و پرسنل كادر ثابت نظامي با درجه سرتيپي و بالاتر حسب مورد با پيشنهاد رئيس ستاد كل ، فرمانده كل سپاه ، وزير و تصويب فرماندهي كل به تعويق خواهد افتاد.
تبصره1-124: هيات مذكور در ماده 115 اين قانون مي تواند فقط يك بار ديگر حداكثر سه سال با تعويق بازنشستگي پرسنل ياد شده موافقت نمايد.
ماده125: پرسنلي كه در مشاغل سخت و زيان آور خدمت مي كنند با داشتن حداقل20 سال خدمت به تناسب خدمت طبق آيين نامه اي كه به وسيله ستاد كل سپاه و با هماهنگي وزارت تهيه و به تصويب هيات وزيران خواهد رسيد بازنشسته مي شوند.
تبصره1-125: پرسنل زن با داشتن حداقل 20 سال خدمت مي توانند بازنشسته شوند.
ماده126: سپاه مي تواند در موارد ضرورت و در صورت نياز پرسنل بازنشسته كادر ثابت نظامي تا درجه سرتيتدومي و كليه كارمندان را كه صلاحيت اعاده به خدمت داشته باشند با تمايل شخصي و با تصويب هيات مذكور در ماده 115 اين قانون به مدت حداكثر سه سال و از درجه سرتيپي و بالاتر حسب مورد با پيشنهاد رئيس ستاد كل ، فرماندهي كل سپاه ، وزير و تصويب فرماندهي كل با درجه قبل از بازنشستگي به خدمت اعاده نمايد.
تبصره1-126: هيات فوق مي تواند مدت ياد شده را براي يك بار ديگر به مدت حداكثر سه سال تمديد نمايد.
تبصره2-126: تقاضاي بازنشستگي مجدد قبل از انقضاي مدت فوق ممنوع است ، ليكن سپاه مي تواند قبل از انقضاي مدت مزبور آنان را مجددا بازنشسته نمايد.
ماده127: سپاه مي تواند از پرسنل بازنشسته مشمول اين قانون و ساير بازنشستگان دولت با حفظ وضعيت حقوق بازنشستگي به صورت خريد خدمت استفاده نمايد.
تبصره1-127: آيين نامه اجرايي اين ماده توسط وزارت با هماهنگي ستاد كل سپاه و سازمان امور اداري و استخدامي كشور تهيه و به تصويب فرماندهي كل مي رسد.
ماده128: پرسنل بازنشسته حق استفاده از لباس مخصوص نظامي را نداشته ، مگر در موارد خاص كه استفاده از لباس نظامي توسط فرماندهي كل سپاه مشخص مي گردد.
ماده129: پرسنل سپاه پس از انجام خدمت به ميزان حداقل دو برابر مدت آخرين دوره آموزشي بعد از اتمام آن دوره ، در صورتي كه حداقل پنج سال بيش از مجموع سنواتي كه به هزينه سپاه تحصيل كرده اند سابقه خدمت داشته باشند، مي توانند تقاضاي بازخريد شدن نمايند. تصويب اين تقاضا با نظر نيرو و يا سازمان ذيربط، منوط به تصويب مقامات مندرج در ماده 87 اين قانون خواهد بود.
ماده130: سپاه مي تواند در صورت نياز پرسنل بازخريد شده اي را كه صلاحيت اعاده به خدمت داشته باشند و از مدت بركناري آنان بيش از پنج سال نگذشته باشد به تقاضاي شخصي حسب مورد با تصويب مقامات مندرج در ماده 87 اين قانون فقط براي يك بار با درجه يا رتبه و سابقه خدمت قبلي به خدمت اعاده نمايد. اين قبيل پرسنل بايد وجوهي را كه بابت بازخريد سوابق خدمت دريافت داشته اند مسترد دارند.
ماده131: در صورت درخواست بالاترين مقام يكي از وزارتخانه ها، موسسات دولتي يا وابسته به دولت يا نهادهاي انقلاب اسلامي پرسنل با تمايل شخصي و با تصويب مقامات مذكور در ماده 87 اين قانون منتقل مي گردند.
تبصره1-131: در زمان جنگ و شرايط بحراني و مواقعي كه احتمال بروز جنگ وجود دارد، انتقال پرسنل با تصويب فرماندهي كل امكان پذير است و در شرايط مزبور در صورت تصويب فرماندهي كل ، وزارتخانه ها يا سازمانهاي مربوطه موظفند پرسنل منتقل شده را به سپاه مامور نمايند كه در اين صورت فرد با آخرين درجه يا رتبه اي كه انتقال پيدا كرده است خدمت خواهد نمود.
تبصره2-131: پرسنلي كه از سپاه منتقل شده اند و متقاضي اعاده به خدمت در سپاه هستند در صورت داشتن كارآيي و صلاحيت لازم با تصويب مقامات مندرج در ماده87 اين قانون به خدمت اعاده مي گردند. نحوه احتساب سنوات خدمتي و ترفيعاتي اين قبيل افراد مطابق آيين نامه اي است كه به تصويب فرماندهي كل مي رسد.
ماده132: پرسنلي كه به يكي از بيماريهايي كه قانون شرايط ويژه اي براي مستخدمين مبتلا به آنها پيش بيني نموده است از قبيل سل و سرطان مبتلا شوند از تسهيلات آن قوانين برخوردار خواهند شد.
ماده133: موارد فوت در حين انجام وظيفه يا به سبب آن غير از موارد مذكور در ماده 120 اين قانون به شرح زير است .
الف – فوت در محل خدمت و همچنين در حال رفت و برگشت يا خارج از محل خدمت در ارتباط با ماموريت .
ب – فوت در طول ماموريت از لحظه ابلاغ تا خاتمه ماموريت در ارتباط با ماموريت .
ج – چنانچه پرسنل د ساعات خدمت يا به سبب امور خدمتي يا در طول ماموريت بيمار شده و يا در اثر حوادث و سوانح مصدوم و مجروح گرديده و بعدا فوت شوند.
د – فوت در اثر بيماريهاي ناشي از موقعيت يا شرايط خاص خدمتي .
ه – فوت در رفت و برگشت از مرخصي .
تبصره1-133:  فوت در غير از موارد مذكور در اين ماده و ماده 120 اين قانون ، فوت عادي محسوب مي گردد.
ماده134: براي تشخيص شهيد، جانباز، فوت در حين انجام وظيفه يا به سبب آن ، فوت عادي و همچنين تشخيص موارد مختلف معلوليت حسب مورد در ستاد كل سپاه ، وزارت نيروها و سازمانهاي مربوطه كميسيونهايي مركب از اعضا زير تشكيل مي گردد:
الف – نماينده ولي فقيه يا نماينده وي .
ب – معاون نيروي انساني يا جانشين وي .
ج – مسئول حفاظت اطلاعات يا جانشين وي .
د – نماينده فرمانده يگان يا سازمان مربوطه .
ه – مسئول بازرسي يا جانشين وي .
و – مديريت قضايي يا جانشين وي .
ز – مديريت امور ايثارگران يا جانشين وي .
ح – يك نفر پزشك (مسئول بهداري مربوطه با جانشين وي) .
ماده135: چنانچه نظريه كميسيون مندرج در ماده 134 اين قانون ظرف مدت يك ماه از تاريخ ابلاغ مورد اعتراض جانباز يا معلول يا يكي از وراث شهدا يا متوفي قرار گيرد صدور راي نهايي بر عهده كميسيون تجديد نظر كه از مقامات زير تشكيل مي گردد، مي باشد:
الف – معاون نيروي انساني ستاد كل سپاه يا جانشين وي .
ب – نماينده ولي فقيه در سپاه يا نماينده وي .
ج – مسئول حفاظت اطلاعات سپاه يا جانشين وي .
د – مسئول بهداري ستاد كل سپاه يا جانشين وي .
ه – مديريت قضايي ستاد كل سپاه يا جانشين وي .
و – رئيس سازمان بازنشستگي سپاه يا جانشين وي .
ز – معاون نيروي انساني نيرو يا سازمان مربوطه يا جانشين وي .
ح – مديريت امور ايثارگران ستاد كل سپاه .
تبصره1-135: در مواردي كه پرونده مربوطه به پرسنل جمعي ستاد كل يا وزارت باشد حسب مورد نماينده مربوطه در كميسيون با حق راي حاضر مي شود.
ماده136: استعفا پرسنل در صورت تقاضاي شخصي و طي دو برابر مدت تحصيل و حداقل مدت خدمت كه در قرارداد استخدامي تعيين مي گردد و از 5 سال كمتر نمي باشد با تصويب مقامات مذكور در ماده 87 اين قانون انجام مي پذيرد.
تبصره1-136: در موارد استثنايي و عسر و حرج پرسنل قبل از مدت ياد شده در اين ماده استعفاي پرسنل با تقاضاي شخصي آنان با پيشنهاد فرمانده نيرو و يا سازمان مربوطه و تصويب هيات موضوع ماده 115 اين قانون صورت مي گيرد و در صورت تصويب استعفا افراد مستعفي به شرح زير موظفند هزينه هاي آموزشي را پرداخت نمايند:
الف – محصلين دوره هاي آموزشي بدو خدمت در سپاه ، ستاد كل و وزارت و سازمانهاي وابسته به آنها و يا به هزينه آنها به ميزان كل هزينه هاي مدت تحصيل .
ب – پرسنلي كه علاوه بر سنوات آموزشي مدتي خدمت نموده اند به ميزان يك دوم مدت مزبور از پرداخت هزينه سنوات آموزشي معاف مي باشند.
تبصره2-136: در محاسبه مبلغي كه براي تحصيل پرسنل صرف شده است كمك هزينه تحصيلي حقوق و مزاياي پرداختي به آنان در مدت تحصيل، هزينه هاي جاري تحصيلي در مراكز آموزشي ، وجوهي كه بابت شهريه به موسسه هاي آموزشي پرداخت شده است ، فوق العاده ماموريت آموزشي در داخل يا خارج از كشور و هزينه نوشت افزار و تهيه مدارك تحصيلي خوراك و پوشاك منظور مي گردد.
ماده137: تصويب استعفا در زمان جنگ و شرايط بحراني و مواقعي كه احتمال وقوع جنگ وجود دارد در اختيار فرماندهي كل مي باشد.
ماده138: پرسنل مستعفي در صورت نياز سپاه با تقاضاي شخصي و داشتن صلاحيت اعاده به خدمت و در صورتي كه مدت انفصال آنان بيش از 5 سال نباشد با تصويب مقامات مذكور در ماده 87 اين قانون بر اساس درجه يا رتبه و سابقه خدمت قبل از استعفا و وضعيت فعلي آنها در چارچوب اين قانون فقط براي يك بار به خدمت اعاده مي شوند. اين قبيل پرسنل بايد وجوهي را كه در زمان استعفا دريافت داشته اند مسترد نمايند و متقابلا وجوهي را كه پرداخت نموده اند به آنان بازگردانده مي شود.
ماده139: پرسنلي كه پس از طي 2 برابر حداقل مدت توقف در درجه يا رتبه صلاحيت نيل به درجه يا رتبه بالاتر را نداشته باشند و همچنين پرسنلي كه فاقد توانايي لازم براي انجام وظايف متناسب با درجه يا رتبه و تخصص مربوطه باشند و نيز پرسنلي كه ادامه خدمت آنها به مصلحت سپاه نبوده و در اخراج نيز نباشند حسب مورد به تشخيص هياتهاي موضوع مواد 114 و 115 اين قانون از خدمت معاف مي گردند و چنانچه حداقل 20 سال سابقه خدمت داشته باشند بازنشسته مي شوند و در غير اين صورت بر اساس مقررات اين قانون بازخريد مي گردند.
ماده140: سپاه مي تواند در موارد حذف و يا تعديل سازمان ، پرسنل مربوط را مشروط بر اين كه در سازمانهاي ديگر سپاه شغل مناسبي براي آنان وجود نداشته باشد با داشتن حداقل 15 سال سابقه خدمت بازنشسته يا در صورت تمايل بازخريد و كمتر از 15 سال را بازخريد نمايد. به مدت خدمت مشمولين اين ماده فقط از نظر احتساب وجوه بازخريدي و حقوق بازنشستگي 5 سال اضافه مي گردد، ليكن در هر صورت سنوات موثر در حقوق بازنشستگي آنها از 30 سال بيشتر نخواهد بود.
تبصره1-140: دولت موظف است كسور مربوط به سنوات اضافه شده را در بودجه ساليانه سپاه منظور نمايد.
تبصره2-140: حذف يا تعديل سازمان منوط به تصويب فرماندهي كل مي باشد.
ماده141: تصويب بازنشستگي و بازخريدي موضوع مواد 139 و 140 اين قانون به عهده مقامات مذكور در ماده 87 اين قانون خواهد بود.
ماده142: پرسنل در موارد زير با حكم دادگاه صالح و يا راي كميسيون امور انضباطي موضوع ماده 115 اين قانون اخراج مي گردند:
الف – از دست دادن صلاحيت پاسداري براي ادامه خدمت .
ب – ارتكاب تخلفات انضباطي كه موجب اخراج از خدمت مي شود.
ج – ارتكاب جرائمي كه علاوه بر مجازات موجب اخراج فرد از سپاه مي شود.
فصل هفتم : دريافتي ماهيانه پرسنل
ماده143: وجوه دريافتي ماهانه پرسنل كادر ثابت و پيماني عبارت است از مجموع حقوق و مزاياي مستمر بعلاوه مزاياي شغل منهاي كسورات .
بخش اول : حقوق
ماده144: حقوق ماهانه پرسنل از مجموع سه عامل زير تشكيل مي گردد:
الف – حداقل حقوق – مبلغ معيني است كه به عنوان كمترين ميزان حقوق دريافتي در سطح پرسنلي مشمول اين قانون پرداخت مي گردد و ميزان آن برابر است با حاصل ضرب ضريب ريالي در عدد ثابت (300)
ب – حقوق پايه – مبلغ ثابتي است كه به طور يكسان در ازاي هر پايه كه پس از هر يك سال خدمت به پرسنل تعلق مي گيرد به حقوق آنان افزوده مي گردد و ميزان آن برابر است كه حاصل ضرب ريالي در عدد ثابت (12)
ج – حق كارآيي – مبلغي است برابر با حاصل ضرب ضريب ريالي در رتبه حقوقي به توان دو در واحد حق كارآيي كه برابر با دو مي باشد.
تبصره1-144: رتبه حقوقي برابر است با عدد حقوقي درجه يا رتبه پرسنل به اضافه عدد حقوقي تحصيلات يا آموزش مذكور در اين ماده .
تبصره2-144: اعداد حقوقي درجات و رتبه ها به شرح زير تعيين مي گردد:
الف – درجه سربازي يا رتبه 1 برابر است با 1
ب – درجه سربازدومي يا رتبه 2 برابر است با 2
ج – درجه سربازيكمي يا رتبه 3 برابر است با 3
د – درجه رزم ياري يا رتبه 4 برابر است با 4
ه – درجه رزم آورسومي يا رتبه 5 برابر است با 5
و – درجه رزم آوردومي يا رتبه 6 برابر است با 6
ز – درجه رزم آوريكمي يا رتبه 7 برابر است با 7
ح – درجه رزم داردومي يا رتبه 8 برابر است با 8
ط – درجه رزم داريكمي يا رتبه 9 برابر است با 9
ي – درجه درجه ستوان سومي يا رتبه 10 برابر است با 10
ك – درجه ستوان دومي يا رتبه 11 برابر است با 11
ل – درجه ستوان يكمي يا رتبه 12 برابر است با 12
م – درجه سرواني يا رتبه 13 برابر است با 13
ن – درجه سرگردي يا رتبه 14 برابر است با 14
س – درجه سرهنگ دومي يا رتبه 15 برابر است با 15
ع – درجه سرهنگي يا رتبه 16 برابر است با 16
ف – درجه سرتيتدومي يا رتبه 17 برابر است با 17
ص – درجه سرتيپي برابر است با 19 و رتبه 18 برابر است با 18
ق – درجه سرلشكري برابر است با 21 و رتبه 19 برابر است با 19
ر – درجه سپهبدي برابر است با 23 و رتبه 20 برابر است با 20
ش – درجه ارتشبدي برابر است با 25
تبصره3-144: عدد حقوقي تحصيلات يا آموزش به شرح زير است :
الف – عدد حقوقي تحصيلات پرسنل با تحصيلات ديپلم و پائين تر برابر است با صفر.
ب – عدد حقوقي تحصيلات پرسنل فارغ التحصيل دوره اول دانشكده علوم پايه نظامي يا دارندگان مدرك فوق ديپلم و معادل آن برابر است با يك .
ج – عدد حقوقي تحصيلات فارغ التحصيل دوره دوم دانشكده علوم پايه نظامي يا دارندگان مدرك ليسانس يا معادل آن برابر است با دو.
د – عدد حقوقي تحصيلات دارندگان مدرك تحصيلي فوق ليسانس و همچنين دكتراي رشته هاي درماني به جز پزشكي عمومي برابر است با سه .
ه – عدد حقوقي تحصيلات دارندگان مدرك دكتراي پزشكي عمومي و دكتراي ساير رشته هاي علوم برابر است با سه و نيم .
و – به عدد حقوقي تحصيلات دارندگان مدرك تحصيلي دكترا در كليه رشته ها كه دوره هاي تخصصي يا فوق تخصصي مورد نياز و قابل قبول سپاه را طي نموده باشند حسب مورد 2 و 3 عدد اضافه مي شود.
تبصره4-144: در كليه مواردي نظام پرداخت يا اعداد حقوقي مشمولين قانون استخدام كشوري تغيير يابد با توجه به ضوابط اين ماده عوامل حقوقي مندرج در اين ماده نيز به همان نسبت و به طور همزمان تغيير خواهند نمود. كليه مقررات تغيير دهنده حقوق مشمولين قانون استخدام كشوري بايد حاوي تغيير عوامل مندرج در اين ماده نيز باشند.
تبصره5-144: با توجه به سختي و كيفيت خاص خدمت در سپاه و به منظور حفظ قدرت جذب نيروي انساني سپاه ، در صورت افزايش حداقل حقوق مشمولين قانون استخدام كشوري ، به عدد ثابت حداقل حقوق مذكور در بند تالف ت اين ماده به ميزان120% همان افزايش افزوده مي شود.
تبصره6-144: ضريب ريالي مذكور در اين قانون همواره معادل ضريب ريالي حقوق مشمولين قانون استخدام كشوري مي باشد.
ماده145: چنانچه فارغ التحصيلان دوره اول و دوم دانشكده علوم پايه نظامي و پرسنل موضوع بندهاي (الف ) و (ب) ماده 79 اين قانون پس از طي حداقل مدت توقف در درجات سرهنگي و سرتيتدومي حداكثر 28 سال سابقه خدمت داشته و شايستگي و كارآيي لازم جهت نيل به درجه بالاتر را نيز داشته باشند ولي امكان اعطا درجه به آنان وجود نداشته باشد در ازا هر چهار سال يك واحد به رتبه حقوقي درجه آنان افزوده مي شود.
در صورتي كه باقيمانده خدمت پرسنل كمتر از مدت توقف در درجات نهايي و حداقل دو سال باشد عدد يك دوم به رتبه حقوقي درجه ايشان افزوده مي شود.
ماده146: پرسنل مذكور در بند (ج ) ماده 79 اين قانون پس از چهار سال توقف در درجه سرتيتدومي در صورت شايستگي و كارآيي لازم جهت نيل به درجه بالاتر، چنانچه امكان اعطا درجه به آنان وجود نداشته باشد به ازا هر چهار سال يك واحد به رتبه حقوقي درجه آنان اضافه مي شود.
ماده147: به محصليني كه قبل از نيل به درجه يا رتبه در بدو استخدام دوره هاي آموزشي را طي مي نمايند ماهانه مبلغي به ميزان يك دوم حقوق حاصله از عوامل مذكور در ماده 144 اين قانون بر اساس درجه يا رتبه اي كه بعد از آموزش به آن نائل مي گردند و سنوات آموزشي قابل قبول آنان تعيين و پرداخت مي گردد.
ماده148: حقوق پرسنل وظيفه در دوران خدمت ضرورت برابر است با حاصل ضرب ضريب ريالي مذكور در تبصره 6 ماده 144 اين قانون در اعداد حقوقي درجه مربوطه به شرح زير:
الف – درجه سرباز 15
ب – درجه سربازدوم 17
ج – درجه سربازيكم 20
د – درجه رزم يار 25
ه – درجه رزم آورسوم 40
و – درجه رزم آوردوم 150
ز – درجه رزم آوريكم 160
ح – درجه رزم داردوم 170
ط – درجه رزم داريكم 180
ي – درجه ستوان سوم 200
ك – درجه ستوان دوم 250
ل – درجه ستوان يكم 340
م – درجه ستوان يكم پزشك 400
تبصره1-148: پرسنل وظيفه بر اساس نياز سازمان و يا نيرو و وجود محل سازماني پس از طي دوره آموزش حسب مورد با رعايت مفاد ديگر اين قانون به درجات مصرحه جدول بالا به شرح زير نائل مي گردند:
الف – پرسنل وظيفه فاقد مدرك تحصيلي پايان دوره دبيرستان به يكي از درجات رديفهاي الف لغايت ه .
ب – دارندگان مدرك تحصيلي پايان دوره دبيرستان به درجات رديفهاي (و) يا (ز) يا (ح)
ج – دارندگان مدرك تحصيلي فوق ديپلم به درجات رديف هاي (ط) يا (ي) .
د – دارندگان مدرك تحصيلي ليسانس به درجه رديف (ك)
و – دارندگان مدرك تحصيلي فوق ليسانس و دكتراي غير پزشكي به درجه رديف (ل ) و پزشكان به درجه رديف (م) .
تبصره2-148: پرسنل وظيفه چنانچه صلاحيتهاي لازم جهت نيل به درجات مصرحه بالا را فاقد باشند و يا به علت عدم نياز به درجات مناسب پايين تر تا درجه سربازي نائل خواهند شد.
تبصره3-148: حقوق پرسنل وظيفه در طول دوره آموزش قبل از نيل به درجه با اعداد حقوقي زير محاسبه مي گردد:
الف – پرسنل وظيفه رديف هاي الف ، ب ، ج ، د عدد حقوقي 15
ب – پرسنل وظيفه رديف هاي ه ، و، ز، ح ، ط عدد حقوقي 20
ج – پرسنل وظيفه رديف هاي ي ، ك عدد حقوقي 25
د – پرسنل وظيفه رديف هاي ل ، م عدد حقوقي 40
تبصره4: ميزان حقوق وظيفه پرسنل مذكور و متسمري بگيران آنان بر اساس آخرين مدرك تحصيلي در مقاطع فوق و مواد مربوط در فصل هشتم اين قانون محاسبه مي گردد.
بخش دوم : مزاياي مستمر
ماده149: مزاياي مستمر پرسنل مبالغي است كه به تناسب تعداد عائله
تحت تكفل آنان به عنوان كمك هزينه مسكن و كمك هزينه عائله مندي به شرح زير پرداخت مي گردد:
الف – ميزان كمك هزينه مسكن پرسنل شاغل كه از خانه هاي سازماني استفاده نمي نمايند با توجه به تعداد عائله تحت تكفل آنان معادل حاصل ضرب يك سيصدم حداقل حقوق مندرج در ماده 144 اين قانون ، ضريب منطقه اي و متراژ زيربناي مسكن متناسب با تعداد عائله به شرح زير تعيين و محاسبه مي گردد:
1- مجرد 50 متر مربع
2- يك نفر 70 متر مربع
3- دو نفر 90 متر مربع
4- سه نفر 100 متر مربع
5- چهار نفر 130 متر مربع
6- پنج نفر و بيشتر 150 متر مربع
ب – كمك هزينه عائله مندي بر اساس عائله تحت تكفل پرسنل شاغل ، بازنشسته ، جانباز و معلول مشمول اين قانون به شرح زير تعيين و پرداخت مي گردد:
1- بابت هر فرزند يا ساير افراد تحت تكفل ماهانه حاصل ضرب عدد حقوقي (20) در ضريب ريالي حداكثر تا 3 نفر.
2- بابت همسر ماهانه حاصل ضرب عدد حقوقي (50) در ضريب ريالي .
تبصره1-149: از كساني كه از خانه هاي سازماني استفاده مي نمايند متناسب با هزينه مسكن متعارف در هر منطقه اجاره دريافت گرديده و به حساب خزانه واريز مي شود و معادل وجوه دريافتي در بودجه سالانه سپاه منظور و برابر مقررات در زمينه نگهداري و توسعه خانه هاي سازماني مصرف خواهد شد.
تبصره2-149: ضريب منطقه اي متناسب با شاخص گراني مسكن در هر منطقه كه حداقل آن برابر با يك مي باشد توسط ستاد كل سپاه با همكاري وزارت تهيه و به تصويب هيات وزيران خواهد رسيد.
تبصره3-149: كساني كه از خانه هاي سازماني استفاده مي نمايند از كمك هزينه عائله مندي برخوردار نخواهند شد.
تبصره4-149: بازنشستگان با رعيت تبصره هاي فوق از 50% كمك هزينه عائله مندي برخوردار مي گردند.
تبصره5-149: مستمري بگيران شهدا از كمك هزينه عائله مندي موضوع اين ماده استفاده مي نمايند و وجوه متعلقه بر اساس ضوابط بنياد شهيد انقلاب اسلامي پرداخت مي گردد.
تبصره6-149: عائله تحت تكفل مشمولين اين ماده بر اساس ضوابط مندرج در مواد 182 و 183 اين قانون تعيين مي گردد.
تبصره7-149: كساني كه همسر آنان از وزارتخانه ها و موسسات و شركتهاي دولتي و بانكها و شهرداريها و موسساتي كه شمول قانون نسبت به آنها مستلزم ذكر نام است و نهادهاي انقلاب اسلامي و ساير موسسات وابسته به دولت كه به نحوي از بودجه عمومي يا كمك دولت استفاده مي كنند،، حقوق ، دستمزد، اجرت و
يا حقوق بازنشستگي يا وظيفه يا مستمري دريافت مي نمايند از وجوه موضوع بند ب اين ماده برخوردار نخواهند شد.
بخش سوم : مزاياي شغل
ماده150: به پرسنلي كه عهده دار انجام مشاغلي هستند كه به نحوي از يك يا چند عامل از عوامل زير برخوردارند، ماهانه مبلغي به عنوان مزاياي شغل پرداخت مي گردد:
الف – پيچيدگي شغل
ب – سختي شغل
ج – پذيرش خطرات
د – حساسيت و سنگيني مسئوليت شغل
ه – ايجاد فرسودگي جسماني به وسيله شغل
و – مهارت لازم در مشاغل تخصصي .
تبصره1-150: براي هر يك از عوامل فوق مبلغي به عنوان حداكثر مزاياي آن عامل مشخص مي گردد و به مشاغلي كه از يك يا چند عامل فوق برخوردار باشند به تناسب برخورداري، درصدي از مبالغ تعيين شده تعلق گرفته و در مجموع به مزاياي آن مشاغل در نظر گرفته مي شود.
تبصره2-150: مزاياي مذكور در اين ماده فقط به شغل تعلق گرفته و هيچگونه ربطي به درجه يا رتبه ندارد و پرسنلي حق استفاده از آنرا دارند كه عملا در شغل واگذار شده انجام وظيفه نمايند.
تبصره3-150: مزاياي شغل جانبازان موضوع بند (ب ) و تبصره (2) ماده (121) اين قانون كه به خدمت ادامه داده و يا به خدمت اعاده مي گردند صرف نظر از مشاغلي كه به آنان محول مي گردد، حداقل معادل مزاياي شغلي آنان در زمان جانباز شدن خواهد بود.
تبصره4-150: به محصليني كه در زمينه هاي پروازي ، دريانوردي ، تكاوري ، هوابرد و ماموريتهاي ويژه آموزش مي بينند طبق ضوابط مذكور در آيين نامه اجرايي اين ماده حسب مورد تا 50% مزاياي شغلي كه در آن كارآموزي مي نمايند
به عنوان مزاياي ويژه آموزشي در طول مدت آموزش عملي پرداخت خواهد شد.
تبصره5-150: آيين نامه اجرايي اين ماده مطابق آيين نامه موضوع ماده 139 قانون ارتش مصوب هيات وزيران خواهد بود و اصلاحات مورد نياز سپاه توسط ستاد كل سپاه و با همآهنگي وزارت تهيه و به تصويب هيات وزيران مي رسد.
ماده151: حقوق و مزاياي مستمر و مزاياي شغل پرسنل بر اساس اين قانون از تاريخ تصويب اين قانون محاسبه و پرداخت خواهد شد.
بخش چهارم : كسورات
ماده152: وجوه زير ماهانه از دريافتي پرسنل كسر مي گردد:
الف – حق بازنشستگي به ميزان 10% حقوق ماهيانه
ب – حق بيمه پرسنل به ميزان 1% حقوق ماهيانه
ج – حق بيمه درماني پرسنل مشمول اين قانون، بازنشستگان، وظيفه بگيران، مستمري بگيران و عائله تحت تكفل آنان معادل 5/2 برابر ضريب ريالي حقوق به ازاي هر نفر كه از خدمات درماني برخوردار مي گردند.
د – سهم ماهيانه پس انداز ثابت پرسنل كادر ثابت در صورت تمايل به استفاده از آن ، به ميزان حاصل ضرب عدد 15 در ضريب ريالي خواهد بود.
تبصره1-152: كسورات پرسنل بسيجي ويژه و فعال صرفا در مدت زماني كه آنها به صورت تمام وقت در خدمت سپاه قرار مي گيرند مشمول اين ماده مي گردد.
ماده153: وجوه زير حسب مورد از دريافتي ماهانه پرسنل كسر مي گردد:
الف – حقوق اولين ماه خدمت
ب – هر گونه افزايش كه در طول خدمت پرسنل اعمال مي گردد در ماه اول افزايش .
ماده154: وجوه بند (الف ) و (د) ماده 152 اين قانون به اضافه معادل آن كه از بودجه دولت تامين مي گردد به طور ماهيانه به حسابهاي مربوطه و همچنين وجوه موضوع ماده 153 اين قانون به حساب صندوق بازنشستگي سپاه واريز مي گردد.
تبصره1-154: صندوق بازنشستگي سپاه به صورت سازماني اداره مي شود كه اساسنامه آنها توسط ستاد كل سپاه و با همكاري وزارت ظرف مدت 3 ماه پس از تصويب اين قانون تهيه و به تصويب كميسيون امور دفاعي مجلس شوراي اسلامي خواهد رسيد.
ماده155: وجوه موضوع بندهاي (ب )و(ج )ماده 152 اين قانون ماهيانه به حسابهاي مربوطه واريز مي گردد.
تبصره1-155: سهم دولت بابت خدماتي درماني براي كليه پرسنل به ميزان (3%) حقوق ماهيانه و بابت بيمه پرسنل به ميزان (2%) حقوق ماهيانه مي باشد.
ماده156: كسور بازنشستگي پرسنل موضوع تبصره ماده 107 و تبصره (2) ماده108 اين قانون كه مدت انتظار خدمت يا بدون كاري آنان در بازنشستگي محسوب مي گردد، بايستي بر اساس آخرين حقوق قبل از انتظار خدمت يا بدون كاري توسط آنان به صندوق بازنشستگي سپاه واريز شود.
ماده157: كليه وزارتخانه ها و سازمانها موظفند كسور بازنشستگي پرسنل منتقل شده به سپاه اعم از سهم فرد و دولت را به صندوق بازنشستگي سپاه واريز نموده و سپاه نيز موظف است كسورات بازنشستگي پرسنل منتقل شده از سپاه را به صندوق بازنشستگي منتقل شونده واريز نمايد.
بخش پنجم : ساير پرداختها
ماده158: پاداش و هزينه سفر و فوق العاده ماموريت در داخل و خارج از كشور و فوق العاده هاي انتقال محل خدمت ، بدي آب و هوا و محروميت از تسهيلات زندگي به ميزان مشمولين قانون استخدام كشوري به پرسنل پرداخت مي گردد.
تبصره1-158: به پرسنلي كه به ماموريتهاي رزمي اعزام مي شوند بر طبق آيين نامه اي كه به تصويب فرماندهي كل خواهد رسيد فوق العاده عملياتي پرداخت خواهد شد.
ماده159: به پرسنل مجردي كه متاهل مي شوند مبلغي برابر با حاصل ضرب ضريب ريالي حقوق در عدد (دو هزار) تحت عنوان هديه ازدواج براي يك بار در طول خدمت پرداخت مي گردد.
ماده160: جز در زمينه نگهباني و مواردي كه پرسنل از فوق العاده ماموريت استفاده مي نمايند، در مواردي كه ادامه كار پرسنل فني (ساخت و تعمير) و درماني و تحقيقي و كارشناسي در غير ساعات خدمت ضرورت پيدا مي كند با در نظر گرفتن افزايش بازده كار به تناسب افزايش ساعات خدمت به پرسنل مربوطه اضافه كار پرداخت مي شود ميزان اضافه كار بر طبق آيين نامه ای خواهد بود که توسط وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح با همکاری سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور تهیه و پس از تأیید ستاد کل نیروهای مسلح به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.
ماده161: در صورتي كه ضرورت و مقتضيات خدمتي ، ادامه خدمت روزانه پرسنل را ايجاب نمايد، خوراك و ساير هزينه هاي ضروري آنان با هزينه سپاه تامين مي گردد.
ماده162: لباس آن عده از پرسنل كه بايستي از لباس متحدالشكل استفاده نمايند و يا مشاغل آنان ايجاب مي نمايد كه لباس خاصي بپوشند با هزينه سپاه تامين خواهد شد.
ماده163: به كليه جانبازان اعم از شاغل و بازنشسته هديه ايثار يا حق ازكارافتادگي تعلق مي گيرد كه ميزان و نحوه پرداخت آن به موجب آيين نامه اي است كه توسط وزارت با هماهنگي ستاد كل سپاه تهيه و پس از تاييد ستاد كل به تصويب هيات وزيران خواهد رسيد.
بخش ششم : دريافتي پرسنل در موارد خاص
ماده164: دريافتي ماهانه پرسنل اسير و گروگان و مفقودالاثر و منتسب و مامور به خدمت بر مبناي حقوق و مزاياي مستمر پرسنل حاضر به خدمت همطراز آنان و مزاياي آخرين شغل آنها محاسبه و پرداخت مي گردد.
ماده165: به پرسنلي كه سوابق خدمتي آنان بازخريد مي شود، به ازاي هر سال خدمت قابل احتساب از نظر بازنشستگي مبلغي معادل يك برابر و نيم آخرين حقوق و مزايا پرداخت خواهد شد.
تبصره1-165: در صورتي كه پرسنل در طول اجراي تنبيه ، تنزيل دائمي درجه يا رتبه بازخريد شوند با درجه يا رتبه تنبيهي بازخريد خواهند شد.
تبصره2-165: مدت يك سال خدمت پرسنل در مشاغل ويژه و جبهه در محاسبه سنوات بازخريدي ، يك سال و نيم محسوب مي شود.
ماده166: ميزان دريافتي پرسنل مامور به خدمت در داخل سپاه ، ستاد كل ، وزارت و سازمانهاي وابسته بر مبناي حقوق درجه يا رتبه مربوطه و مزاياي شغل جديد آنان محاسبه و پرداخت مي گردد.
ماده167: پرسنل بازنشسته اي كه به موجب ماده 126 اين قانون به خدمت اعاده مي گردند از تاريخ اعاده به خدمت حقوق بازنشستگي آنان قطع شده و از حقوق درجه يا رتبه خود و مزاياي مستمر مربوطه و مزاياي شغلي كه در آن انجام وظيفه خواهند كرد استفاده مي نمايند و از نظر كليه امور پرسنلي مانند شاغلين خواهند بود. مدت خدمت اين قبيل پرسنل بر سنوات خدمتي قبلي اضافه شده و در ميزان حقوق بازنشستگي آنان موثر خواهد بود.
ماده168: ميزان دريافتي ماهانه پرسنل منتظر خدمت بر مبناي دو سوم و پرسنل بدون كار بر مبناي يك دوم حقوق درجه يا رتبه و مزاياي مستمر آنها محاسبه و پرداخت مي گردد.
ماده169: حقوق و مزاياي پرسنل بسيجي در طول مدت آموزش و بكارگيري معادل حقوق و مزاياي مستمر كادر ثابت هم درجه يا رتبه آنان مي باشد كه از محل اعتباراتي كه همه ساله در بودجه سپاه منظور مي گردد توسط سپاه پرداخت مي شود.
تبصره1-169: بسيجيان ويژه در طول آموزش و بكارگيري علاوه بر حقوق و مزاياي فوق از مزاياي شغل مربوطه استفاده مي نمايند.
ماده170: بسيجيان ويژه كه مطابق مقررات اين قانون آموزش ديده و سازماندهي گرديده اند و درجات نظامي اخذ كرده اند، به تناسب نوع مسئوليت ، درجه و ميزان ارتباط آنان با سازمان مربوطه به طور ماهانه درصدي از حقوق و مزاياي مستمر پرداخت مي گردد كه حداقل آن (10%) و حداكثر آن (30%) حقوق و مزاياي مستمر خواهد بود.
تبصره1-170: دستورالعمل اين ماده توسط ستاد كل سپاه تهيه و به تصويب فرماندهي كل خواهد رسيد.
فصل هشتم : حقوق بازنشستگي ، وظيفه و مستمري
ماده171: حقوق بازنشستگي، حقوق وظيفه و حقوق مستمري عبارت است از وجوهي كه حسب مورد به بازنشستگان، جانبازان، معلولين و عائله تحت تكفل پرسنل شهيد يا متوفي برابر مقررات مربوط از صندوق بازنشستگي سپاه به طور ماهانه پرداخت مي گردد.
ماده172: به پرسنل بازنشسته ماهانه مبلغي معادل افزايش حقوق آنان در طول خدمت به اضافه حاصل ضرب سنوات خدمت در يك سي ام حقوق بدو خدمت آنان ، به عنوان حقوق بازنشستگي پرداخت مي گردد.
ماده173: دريافت حقوق بازنشستگي يا وظيفه و سهميه مستمري تواما ممنوع بوده و در اين حالت فقط مبلغ بيشتر پرداخت خواهد شد.
ماده174: فرزنداني كه يكي از والدين آنها فوت شود حق دريافت سهميه مستمري از حقوق وي را خواهند داشت ، اگرچه پدر يا مادر آنها كه در حال حيات است به هر عنوان حقوق يا حقوق بازنشستگي يا وظيفه از دولت دريافت مي دارد.
ماده175: ميزان حقوق وظيفه جانبازان موضوع بندهاي (ب ) و (ج ) ماده 121 اين قانون و حقوق مستمري بگيران شهدا به شرح زير تعيين مي گردد:
الف – در مورد كادر ثابت و پيماني و بسيجي ويژه ، حقوق معادل مجموع حقوق ماهانه يك درجه يايك رتبه بالاتر و آخرين مزاياي مستمر و مزاياي شغلي كه دريافت مي داشته اند.
ب – در مورد محصلين ، حقوق معادل ماهانه درجه يا رتبه اي كه بعد از پايان دوره آموزشي به آنان نائل مي شوند با قدمتي معادل سابقه تحصيل به اضافه مزاياي مستمر.
ج – در مورد پرسنل وظيفه و بسيجي فعال و عادي حقوقي معادل حقوق ماهانه پرسنل كادر ثابت يك درجه بالاتر كه حداقل آن معادل حقوق ماهانه پرسنل كادر با درجه رزم آورسومي مي باشد.
تبصره1-175: آن دسته از جانبازان موضوع بند (ب ) و تبصره (2) ماده 121 اين قانون كه به خدمت ادامه داده و يا به خدمت اعاده مي گردند در محاسبه حقوق بازنشستگي از مزاياي مستمر و مزاياي شغلي استفاده مي كنند.
ماده176: ميزان حقوق وظيفه و حقوق مستمري بگيران موضوع ماده 133 اين قانون كه در حين انجام وظيفه يا به سبب آن معلول يا فوت مي شوند به شرح زير تعيين مي گردد:
الف – در مورد كادر ثابت و پيماني و بسيجي ويژه ، حقوقي معادل آخرين حقوق ماهانه و مزاياي مستمر و مزاياي شغلي
ب – در مورد محصلين (نه دهم ) حقوق درجه يا رتبه اي كه بعد از پايان دوره آموزش به آن نائل مي شوند با قدمتي معادل سابقه تحصيلي .
ج – در مورد پرسنل وظيفه و بسيجي فعال و عادي حقوقي معادل حقوق ماهانه پرسنل همطراز كادر ثابت كه حداقل آن معادل حقوق ماهانه پرسنل كادر با درجه رزم آورسومي مي باشد.
تبصره1-176: حقوق مستمري بگيران معلولين موضوع اين ماده در صورتي كه بنا به تشخيص مرجع پيش بيني شده در ماده 134 اين قانون ، فوت ناشي از معلوليت باشد، معادل آخرين حقوق وظيفه و در صورتي كه فوت ناشي از معلوليت نباشد، معادل (نه دهم ) آخرين حقوق وظيفه خواهد بود.
ماده177: ميزان حقوق وظيفه و حقوق مستمري بگيران پرسنلي كه بر طبق تشخيص مرجع پيش بيني شده در ماده 134 اين قانون به طور عادي معلول يا فوت مي شوند به شرح زير تعيين مي گردد:
الف – در مورد كادر ثابت و پيماني و بسيجي ويژه ، حقوقي معادل آخرين حقوق ماهانه دريافتي .
ب – در مورد محصلين (چهار پنجم ) حقوق ماهانه درجه يا رتبه اي كه بعد از پايان دوره آموزش به آن نائل مي شوند با قدمتي معادل سابقه تحصيل .
ج – در مورد پرسنل وظيفه و بسيجي فعال (نه دهم ) حقوق ماهانه پرسنل همطراز كادر ثابت .
تبصره1-177: حقوق مستمري بگيران معلولين موضوع اين ماده معادل آخرين حقوق وظيفه آنان خواهد بود.
ماده178: پرسنل بازنشسته در صورتي كه شهيد شوند، با مستمري بگيران آنان همانند مستمري بگيران پرسنل هم درجه يا هم رتبه آنان برابر مقررات ماده 175 اين قانون رفتار خواهد شد و در صورت فوت چهار پنجم آخرين حقوق بازنشستگي استحقاقي به عنوان حقوق مستمري به مستمري بگيران آنان پرداخت خواهد گرديد.
ماده179: پرسنل وظيفه دوران احتياط و ذخيره سپاه و بسيجيان فعال و عادي كه قبل از خدمت از كارمندان دولت بوده اند در صورت شهادت ، جانباز شدن ، فوت و يا معلوليت حقوق مستمري و وظيفه آنان برابر مقررات اين قانون بر مبناي آخرين حقوق دريافتي از سازمان مربوطه و از بودجه همان سازمان پرداخت خواهد شد و چنانچه حقوق آنان در سازمان مربوط كمتر از حقوق پرسنل كادر ثابت همطراز آنان باشد، حقوق مستمري و وظيفه بر مبناي حقوق پرسنل كادر ثابت همطراز محاسبه شده و مابه التفاوت آن از اعتباراتي كه بدين منظور همه ساله در بودجه سپاه منظور مي گردد پرداخت خواهد شد.
ماده180: هر گاه سابقه خدمت جانبازان و معلوليني كه از حقوق وظيفه استفاده مي نمايند كمتر از (20) سال باشد، حقوق وظيفه مقرره را از بودجه سپاه دريافت نموده و هر سال يك بار از مبلغي معادل افزايش پايه حقوقي مربوطه استفاده خواهند كرد و كسور بازنشستگي به صندوق مربوط واريز و پس از رسيدن به (20) سال خدمت ، از مبلغي معادل آخرين حقوق دريافتي از صندوق بازنشستگي سپاه برخوردار خواهند شد.
ماده181: در صورتي كه حقوق مستمري بگيران بيش از حقوق بازنشستگي باشد، تا ميزان بازنشستگي بر مبناي سنوات خدمت از صندوق بازنشستگي سپاه و مازاد آن از محل اعتباراتي كه بدين منظور همه ساله در بودجه سپاه منظور مي گردد، پرداخت خواهد شد. دولت مكلف است كمبود بودجه صندوق بازنشستگي سپاه را از نظر جبران پرداخت حقوق وظيفه شهدا، جانبازان و مستمري بگيران كه احكام خاص در مورد آنان پيش بيني شده است را جبران نمايد.
ماده182: مستمري بگيران مشمول اين قانون عبارتند از:
الف – همسر دائم جز در صورتي كه شوهر اختيار كرده يا شاغل باشد و شوهر در صورتي كه همسر وي مخارجش را تامين مي نموده است .
ب – اولاد ذكور غير شاغل تا سن 19 سال تمام و در صورتي كه مشغول تحصيل باشد تا خاتمه تحصيل حداكثر 23 سال تمام .
ج – اولاد اناث جز در مواردي كه شوهر داشته يا شاغل باشند.
د – پدر و مادري كه در كفالت متوفي بوده اند.
ه – برادر محجور يا بيمار كه در كفالت متوفي بوده و قادر به اداره امور خود نباشد.
و – برادر صغيري كه در كفالت متوفي بوده و تا سن 19 سال تمام و در صورت تحصيل تا سن 23 سال تمام، مشروط به اين كه شاغل نباشد.
ز – خواهري كه در كفالت متوفي باشد جز در صورتي كه شوهر داشته يا شاغل باشد.
ح – نوه هايي كه تحت كفالت متوفي بوده اند، پسر تا سن 19 سال و در صورت تحصيل تا سن 23 سال تمام و دختر جز در صورتي كه شوهر داشته يا شاغل باشند.
تبصره1-182: هر يك از مستمري بگيران چنانچه به بيماري غير قابل علاج يا نقص عضو مبتلا شوند به طوري كه برابر تشخيص كميسيون عالي پزشكي براي هميشه قادر به تامين معاش خود نباشند، مستمري آنان مادام العمر پرداخت خواهد شد.
تبصره2-182: مستمري بگيران در طول خدمت دوره ضرورت نيز از حقوق مستمري برخوردار خواهند شد.
ماده183: حقوق مستمري بين مستمري بگيران به طور مساوي تقسيم خواهد شد و ملاك تشخيص و تعيين اشخاص كه برابر ماده 182 اين قانون تحت الكفاله مي باشند، تعرفه خدمتي يا اظهارنامه اي است كه پرسنل در زمان اشتغال، بازنشستگي، جانبازي يا معلوليت تنظيم مي كنند.
چگونگي رسيدگي به اعتراض كساني كه خود را محق به دريافت مستمري ميدانند و در تعرفه هاي خدمتي پرسنل جز افراد تحت تكفل قيد نشده اند.
الف – در صورتي كه شهادت يا فوت در طول خدمت اتفاق افتاده باشد هيات زير حسب مورد در ستاد كل سپاه ، نيروها و سازمانها تشكيل مي گردد:
1- معاون نيروي انساني نيرو يا سازمان مربوطه يا نماينده وي به عنوان رئيس .
2- مديريت قضايي نيرو يا سازمان مربوطه يا جانشين وي .
3- رئيس بازرسي نيرو يا سازمان مربوطه يا جانشين وي .
ب – در صورتي كه شهادت يا فوت در زمان بازنشستگي، جانبازي يا معلوليت اتفاق افتاده باشد، هيات رسيدگي در سازمان بازنشستگي سپاه از اشخاص زير تشكيل مي گردد:
1- رئيس سازمان بازنشستگي يا جانشين وي به عنوان رئيس .
2- معاون حقوقي وزارت يا جانشين وي .
3- معاون نيروي انساني ستاد كل سپاه يا نماينده وي .
ماده184: هر يك از مستمري بگيران كه از دريافت حقوق مستمري محروم گردد، سهم وي به سهم ساير مستمري بگيران افزوده خواهد شد.
ماده185: جانبازان و خانواده هاي شهدا علاوه بر دريافت حقوق مستمري و وظيفه، از نظر كليه خدمات رفاهي و مزاياي ديگر مانند ساير جانبازان و شهدا در سطح كشور تحت پوشش بنياد جانبازان و بنياد شهيد قرار مي گيرند.
ماده186: به وراث كليه پرسنل اعم از شاغل و بازنشسته ، جانباز، معلول يا وظيفه كه شهيد يا فوت شوند مبلغي معادل حاصل ضرب عدد ( هزار) در ضريب ريالي جهت هزينه كفن و دفن پرداخت خواهد شد.
ماده187: به پرسنلي كه خدمت آنان پايان مي پذيرد و به مستمري بگيران پرسنلي كه شهيد يا فوت مي شوند به ميزان مدتي كه در طول خدمت از مرخصي استحقاقي استفاده نكرده باشند، حداكثر معادل چهار ماه مرخصي استفاده نشده آنان بر اساس آخرين حقوق و مزايا از محل اعتباراتي كه بدين منظور همه ساله در بودجه سپاه منظور مي گردد پرداخت مي شود.
تبصره1-187: به كساني كه بازخريد، مستعفي و يا اخراج مي گردند علاوه بر كسور مذكور پس انداز و بازنشستگي كه از حقوق آنان كسر شده است از محل صندوق پس انداز و بازنشستگي نيز پرداخت خواهد شد.
ماده188: هر گاه حقوق ماهانه پرسنل شاغل اضافه يا كسر گردد به همان نسبت حقوق بازنشستگان ، مستمري بگيران ، و وظيفه بگيران اضافه يا كسر خواهد شد و مبلغ اضافي از محل اعتباراتي كه همه ساله بدين منظور در بودجه سپاه منظور مي شود تامين مي گردد.
ماده189: در صورتي كه ميزان صدمات وارده به جانبازان و معلولين حين انجام وظيفه يا به سبب آن در حدي باشد كه به تاييد كميسيون عالي پزشكي سپاه ، در انجام كارهاي روزانه محتاج كمك و معاضدت عملي ديگران باشند و در آسايشگاه جانبازان نگهداري نشوند بر حسب مورد و متناسب با ميزان ازكارافتادگي ، از حقوق نگهداري كه حداقل آن (150) برابر ضريب ريالي و حداكثر آن (300) برابر ضريب ريالي مي باشد استفاده مي گردد.
ماده190: پرداخت حقوق ماهيانه مستمري بگيران شهدا و مفقودين اين قانون به عهده بنياد شهيد انقلاب اسلامي و پرداخت حقوق ماهيانه جانبازان غير شاغل به عهده بنياد جانبازان انقلاب اسلامي مي باشد.
ماده191: افراد مشمول دريافت حقوق بازنشستگي ، وظيفه و مستمري بگيران در حالتهاي زير از دريافت حقوق بازنشستگي ، وظيفه و مستمري محروم خواهند شد:
الف – ارتداد بنا به حكم محاكم قضايي .
ب – جاسوسي يا عضويت يا وابستگي به گروههاي ملحد و محارب و معارض با اسلام به تشخيص سازمان حفاظت اطلاعات سپاه .
ج – ترك تابعيت .
تبصره1-191: مفاد اين ماده شامل افرادي از نيروهاي مسلح كه مشمول دريافت حقوق بازنشستگي و وظيفه و مستمري باشند نيز خواهد بود.
فصل نهم : امور خدماتي پرسنل
ماده192: سپاه و وزارت مكلفند در حدود امكانات و اعتباراتي كه به موجب بند يكم اصل چهل و سوم قانون اساسي به منظور تامين نيازهاي اساسي و رفاهي پرسنل شاغل بازنشسته و همچنين استفاده كنندگان از حقوق وظيفه و مستمري اختصاص مي يابد امكان برخورداري عادلانه و بدون تبعيض آنها را ايجاد نمايد.
ماده193: سپاه و وزارت مكلفند بيمارستانها و درمانگاههاي خود را از نظر امكانات درماني به نحوي تجهيز نمايند كه پاسخگوي نيازمنديهاي پرسنل باشد.
تبصره1-193: در صورتي كه درمانگاهها و بيمارستانهاي سپاه پاسخگوي نيازمنديهاي پرسنل نباشد مي توانند از خدمات درماني مراجع خارج از سپاه استفاده نمايند.
تبصره2-193: در مناطقي كه امكانات درماني منحصر به يگانهاي نظامي مستقر در آنهاست عائله تحت تكلف پرسنل مي توانند از امكانات مزبور استفاده نمايند. هزينه خدمات ارائه شده برابر مقررات خدمات درماني سپاه به يگانهاي مزبور پرداخت مي گردد.
تبصره3-193: در مواردي كه امكانات و بيمارستانهاي سپاه بيش از نيازهاي درماني پرسنل باشد بيمارستانهاي مزبور با رعايت حق تقدم پرسنل كادر و وظيفه شاغل ، مجازند به كليه اشخاص خدمات درماني ارائه نمايند. هزينه خدمات ارائه شده برابر مقررات بيمارستانهاي مذكور پرداخت خواهد شد.
تبصره4-193: يگانها و بيمارستانهاي مذكور در تبصره هاي 2 و 3 اين ماده مكلفند وجوه دريافتي را و همچنين وجوه مشابهي را كه از بيماران اورژانس دريافت مي نمايند به حساب خزانه واريز نمايند و در هر سال ، معادل وجوه واريز شده را كه در بودجه سالانه سپاه منظور مي شود، از خزانه دريافت و صرف تامين نيازمنديها و توسعه امكانات خود نمايند.
ماده194: پرسنل شاغل، جانبازان، معلولين، بازنشستگان، مستمري بگيران و عائله تحت تكفل آنها، تحت پوشش سازمان خدمات درماني سپاه خواهند بود.
ماده195: پرسنل برابر قانون استفاده از خانه هاي سازماني مصوب 28/5 /1363 از امكانات مزبور استفاده مي نمايند.
ماده196: سپاه موظف است خدمات فرهنگي و تفريحي لازم را به خانواده ايثارگران و پرسنل سپاه و عائله تحت تكفل آنان ارائه نمايد.
ماده197: سپاه موظف است كليه پرسنل خود را در قبال حوادثي كه منجر به شهادت، فوت، بيماري، نقص عضو يا ازكارافتادگي و همچنين پرداخت ديه شود بيمه نمايد.
تبصره1-197: مقررات مربوط به اجراي اين ماده تابع قانون بيمه پرسنل و آيين نامه اجرايي آن خواهد بود.
تبصره2-197: اعتبارات مربوط به اين ماده از محل صندوق بيمه سپاه تامين مي گردد.
ماده198: كليه اعضاي ارتش بيست ميليوني در قبال حوادثي كه منجر به شهادت، فوت، بيماري، نقص عضو يا ازكارافتادگي شوند مشمول ماده 53 قانون خدمت وظيفه عمومي و تبصره هاي آن مي گردند.
تبصره1-198: در مورد افراد غير شاغل در سازمانها و دستگاههاي وابسته به دولت ، تبصره 1 و 2 ماده 53 قانون خدمت وظيفه عمومي شامل آن نمي گردد، بلكه حسب مورد توسط بنياد شهيد، بنياد جانبازان يا سازمان تامين اجتماعي ، حقوق وظيفه و مستمري به آنان پرداخت مي شود.
ماده199: سپاه موظف است هزينه تحصيلي پرسنلي را كه به درخواست سپاه در رشته هاي مورد نياز در دانشگاهها و موسسات آموزش عالي تحصيل مي كنند پرداخت نمايد.
ماده200: سپاه موظف است در جهت حل مشكلات پرسنل جانباز و معلول مورد نياز خود و به منظور ايجاد زمينه براي بازگشت فعالانه آنها به محيط كار، تسهيلات لازم اعم از خدمات درماني ، توانبخشي ، امكانات تردد و اشتغال آنها را فراهم نمايد.
تبصره1-200: در صورت عدم ايجاد تسهيلات تردد مبلغي از (100) تا (200) برابر ضريب ريالي در اختيارشان قرار مي گيرد.
ماده201: دولت موظف است به پرسنل بسيجي با توجه به ميزان و نوع فعاليت و همكاري ، صلاحيت ، شايستگي و درجه آنان خدماتي از قبيل اولويت در استخدام ، استفاده از تسهيلات مسكن و وام ، اولويت در واگذاري امكانات اشتغال ، تسهيلات ويژه جهت ورود به مراكز آموزش عالي واگذار نمايد.
آيين نامه اجرايي اين ماده ظرف مدت شش ماه توسط وزارت با هماهنگي ستاد كل سپاه و كسب نظر وزارتخانه ها و سازمانهاي ذيربط تهيه و به تصويب هيات وزيران مي رسد.
ماده202: كليه وزارتخانه ها، سازمانها، نهادها و شركتهاي دولتي و كارفرمايان بخش خصوصي اعم اشخاص حقيقي يا حقوقي موظفند شغل پرسنل بسيجي كه در برنامه هاي آموزشي يا ماموريتهاي رزمي يا امدادي سپاه شركت مي نمايند را حفظ كنند.
تبصره1-202: افراد مذكور در اين ماده در طول خدمت ، حقوق خود را از سپاه دريافت مي دارند.
ماده203: سپاه موظف است به منظور حمايت از بسيجيان ، رزمندگان و ايثارگران ، دفاتر مشاوره حقوقي و قضايي را با هماهنگي قوه قضائيه و وزارت دادگستري تشكيل و اداره نمايد.
تبصره1-203: نحوه فعاليت ، محل استقرار و نوع ارتباط اين دفاتر به موجب آيين نامه اي است كه توسط ستاد كل سپاه تهيه و وزارت با هماهنگي قوه قضائيه و وزارت دادگستري تهيه و به تصويب فرماندهي كل خواهد رسيد.

ماده204: سپاه موظف است به منظور حفظ انسجام و تقويت ارتش بيست ميليوني كانونهاي فرهنگي – ورزشي جوانان بسيج را تشكيل و اداره نمايد.

تبصره1-204:  اين كانونها توسط نيروي مقاومت بسيج سپاه با همكاري نمايندگي ولي فقيه در سپاه راه اندازي و اداره مي گردد.
فصل دهم : تطبيق
ماده205: درجه يا رتبه و رسته خدمتي كليه پرسنل موجود سپاه كه قبل از تصويب اين قانون به عضويت سپاه درآمده اند، طبق عوامل زير و رعايت ديگر مواد اين فصل تعيين مي گردد:
الف – سوابق حضور در جبهه ها و ساير ماموريتها.
ب – سوابق و مهارت شغلي .
ج – كيفيت عملكرد
د – سنوات خدمتي .
ه – مدرك تحصيلي يا مدرك معادل .
و – ارشديت و يا تاخير در درجات مكتسبه .
ماده206: تبديل وضعيت پرسنل كادر ثابت موجود به نظامي يا كارمندي برابر نياز سپاه ، وضعيت پرسنل سوابق و مهارت شغلي، رسته خدمتي و تمايل افراد مي باشد.
تبصره1-206: پرسنل افتخاري و قراردادي موجود كه پس از انقضاي مدت تعهد به علت نياز سپاه به خدمت خود ادامه داده اند، در صورت تمايل شخصي و نياز سپاه بايستي برابر مقررات اين فصل با احتساب كليه سنوات خدمتي ، حسب مورد با يكي از وضعيتهاي مربوط به كادر ثابت يا پيماني تطبيق گردند و در غير اين صورت به خدمت آنان خاتمه داده مي شود.
ماده207: درجه يا رتبه پرسنل در مرحله تطبيق برابر است با درجه يا رتبه اوليه بعلاوه يك چهارم مجموع تحاصل ضرب ضريب شايستگي موضوع ماده 214 اين قانون در مجموع حاصل ضرب ضرايب موضوع ماده 215 اين قانون در سنوات خدمتي مربوطه به سال ت و ساير ارشديت هاي حاصل از ديگر عوامل مندرج در اين فصل به سال .
تبصره1-207: ارشديت هاي مذكور در اين قانون ، در محاسبات تا دو رقم اعشار منظور خواهد شد:
ماده208: درجه يا رتبه اوليه پرسنل بر اساس آخرين مدرك تحصيلي به شرح زير مي باشد:
الف – دارندگان مدرك تحصيلي پايان دوره ابتدايي درجه رزم آورسومي يا رتبه پنج .
ب – دارندگان مدرك تحصيلي پايان دوره راهنمايي (سيكل ) درجه رزم آوردومي يا رتبه شش .
ج – دارندگان مدرك تحصيلي پايان دوره دبيرستان درجه رزم داريكمي يا رتبه 9.
د – دارندگان مدارك بالاتر از ديپلم به ازا هر سال تحصيلي بالاتر يا معادل آن از دو سال ارشديت نسبت به دارندگان مدرك ديپلم و به ازا هر چهار سال ارشديت از يك درجه يا رتبه بالاتر برخوردار مي گردند.
تبصره1-208: پرسنل به ازا هر سال تحصيلي بين مقاطع ابتدايي و سيكل از (1) ماه و به ازا هر سال تحصيلي بالاتر از سيكل تا ديپلم از سه سال ارشديت و به ازا هر چهار سال ارشديت از يك درجه يا رتبه بالاتر برخوردار مي گردند.
تبصره2-208: دارندگان مدارك پايان دوره ابتدايي نظام قديم نسبت به دارندگان مدارك مشابه در نظام جديد از 16 ماه ارشديت و دارندگان مدرك سيكل نظام قديم نسبت به دارندگان مدرك مشابه در نظام جديد از سه سال ارشديت برخوردار مي گردند.
تبصره3-208: درجه يا رتبه اوليه دارندگان مدرك تحصيلي اول ابتدايي، درجه رزم ياري يا رتبه (4) بوده و به ازا هر سال تحصيلي بالاتر (تا پنجم ابتدايي ) از يك سال ارشديت برخوردار مي گردند.
ماده209: به پرسنلي كه در طول خدمت و دفاع مقدس به دليل حضور حداقل يك سال در جبهه و يا يك سال انجام ماموريتهاي مذكور در ماده 215 اين قانون به استثنا بندهاي (ه ) و (و) آن ، موفق به كسب امتياز بر اساس ماده 210 اين قانون مي شوند، در صورتي كه به عنوان نظامي ادامه خدمت دهند، ارشديت هايي به شرح زير داده مي شود:

الف – پرسنل با مدرك تحصيلي پائين تر از پايان دوره ابتدايي به ازا هر (25) امتياز يك سال ارشديت (معادل يك سال تحصيلي) تا پايان دوره ابتدايي و به ازا هر 25 امتياز (16) ماه ارشديت (معادل يك سال تحصيلي ) و حداكثر تا سيكل .
ب – پرسنل با مدرك تحصيلي پايان دوره ابتدايي تا سيكل به ازا هر (25) امتياز (16) ماه ارشديت (معادل يك سال تحصيلي ) تا سيكل و به ازا هر (50) امتياز سه سال ارشديت (معادل يك سال تحصيلي ) و حداكثر تا ديپلم .
ج – پرسنل با مدرك تحصيلي سيكل تا ديپلم به ازا هر (50) امتياز سه سال ارشديت (معادل يك سال تحصيلي ) تا ديپلم و به ازا هر (75) امتياز دو سال ارشديت (معادل يك سال تحصيلي ) حداكثر تا فوق ديپلم .
د – پرسنل با مدرك ديپلم به ازا هر (75) امتياز دو سال ارشديت (معادل يك سال تحصيلي ) و حداكثر تا ليسانس .
ه – پرسنل با مدرك فوق ديپلم به ازا هر (75) امتياز دو سال ارشديت (معادل يك سال تحصيلي ) و حداكثر تا ليسانس
و – پرسنل با مدرك ليسانس و بالاتر به ازا هر (100) امتياز شش ماه ارشديت و حداكثر تا (400) امتياز.
تبصره1-209: كساني كه داراي تحصيلات پائين تر از پنجم ابتدايي هستند، چنانچه امتياز سوابق و مهارت شغلي آنها بيشتر از (300) امتياز باشد، به ازا هر(50) امتياز بيشتر از (300) امتياز و حداكثر تا (450) امتياز، از سه سال ارشديت برخوردار مي گردند.
ماده210: امتيازات مشاغل و پستهاي سازماني سپاه به شرح زير مي باشد:
الف – مشاغل فرماندهي نيرو، قرارگاههاي عمده منطقه اي و بالاتر ماهانه (7)امتياز.
ب – مشاغل فرماندهي سپاه ، لشكر و مشاغل همطراز ماهانه (6) امتياز.
ج – شغل فرماندهي تيت مستقل و مشاغل همطراز ماهانه (5) امتياز.
د – شغل فرماندهي گردان و مشاغل همطراز ماهانه (8/3) امتياز.
ه – شغل فرماندهي گروهان و مشاغل همطراز ماهانه (3/2) امتياز.
و – شغل فرماندهي دسته و مشاغل همطراز ماهانه (5/1) امتياز.
ز – ساير مشاغل پائين تر از فرماندهي دسته در سازمانهاي رزمي ماهانه (1) امتياز.
تبصره1-210: امتياز آخرين شغل جانبازان غير شاغل موضوع بندهاي (ب ) و (ج ) ماده 121 اين قانون حداقل (1) خواهد بود.
تبصره2-210: به ازا هر سه سال اسارت يا در گروگان بودن ، پرسنل از امتيازات يك رده شغلي بالاتر و حداكثر تا امتياز بند تب ت اين ماده بهره مند مي شوند. اين قبيل پرسنل به ازا سنوات كمتر از سه سال اسارت به تناسب ميزان اسارت از امتيازات موضوع اين تبصره استفاده مي نمايند.
تبصره3-210: مجموع مدتهاي خدمت پرسنل در مشاغل و پستهاي مختلف الزاما بايستي برابر مدت سنوات خدمت وي باشد.
تبصره4-210: ملاك تعيين مشاغل همطراز موضوع اين ماده توسط ستاد كل سپاه تهيه و پس از تصويب فرمانده كل ، در تعيين امتيازات به مرحله اجرا گذاشته خواهد شد.
ماده211: به پرسنلي كه به عنوان نظامي به خدمت خويش ادامه مي دهند و از ارشديت هاي موضوع ماده 209 اين قانون بهره مند مي شوند به ترتيب زير مدارك نظامي داده مي شود:
الف – پرسنلي كه داراي مدرك تحصيلي پائين تر از سوم راهنمايي و سيكل نظام قديم باشند، در صورتي كه از ارشديت هاي كافي تا سطح سيكل بهره مند شوند مدرك سيكل اعطا مي شود.
ب – پرسنلي كه داراي مدارك تحصيلي پائين تر از ديپلم و حداقل پايان دوره راهنمايي يا سيكل نظام قديم بوده و از ارشديت تا سطح ديپلم بهره مند شوند، مدرك ديپلم نظامي اعطا مي شود.
ج – پرسنلي كه داراي مدرك تحصيلي اول و دوم راهنمايي نظام جديد يا اول و دوم متوسط نظام قديم بوده و در يگانهاي رزمي سپاه مشغول به كار بوده يا شوند، در صورتي كه از امتيازات كافي تا سطح ديپلم بهره مند شوند، مدرك ديپلم نظامي به آنها اعطا مي شود.
تبصره1-211: ترفيعات بعدي كليه پرسنلي كه بر اساس مفاد اين ماده موفق به اخذ مدرك نظامي گردند، منوط به موفقيت در آزمون و يا گذراندن آموزشهاي فشرده اي است كه توسط ستاد كل سپاه و با همكاري وزارت آموزش و پرورش برگزار مي شود، كه در اين صورت به اين قبيل پرسنل مدارك تحصيلي رسمي معادل اعطا مي شود.
ماده212: وضعيت پرسنلي كه داراي مدرك تحصيلي پائين تر از سوم راهنمايي يا سيكل نظام قديم هستند و قادر به اخذ مدرك سيكل نظامي نمي گردند به كارمندان موضوع بند (ب ) ماده 19 اين قانون تبديل مي شوند.
اولين رتبه اين قبيل كارمندان بر اساس مقررات اين فصل در صورتي كه از رتبه هاي تعيين شده در جدول موضوع ماده 85 اين قانون بالاتر باشد، ملاك عمل محاسبه قرار خواهد گرفت و در غير اين صورت رتبه هاي جدول ياد شده ملاك محاسبه خواهد بود.
ماده213: به نتيجه ارزشيابي عملكرد پرسنل موجود طبق عوامل زير امتياز داده خواهد شد و مجموع امتيازات عوامل به عنوان امتياز شايستگي و عملكرد فرد محسوب مي گردد.
عوامل ارزشيابي و امتيازات مربوطه به ترتيب عالي ، خيلي خوب ، خوب و قابل قبول به شرح زير است :
الف – مديريت 60، 45، 25، 10
ب – توانايي فكري 60، 45، 25، 10
ج – مسئوليت پذيري 50، 30، 15، 7
د – صفات اخلاقي 40، 28، 16، 7
ه – روحيه نظاميگري 60، 45، 30، 10
و – التزام عملي به احكام 60، 45، 30، 10
ز – تبعيت پذيري 40، 28، 15، 7
ماده214: ضريب شايستگي پرسنل متناسب با مجموع امتيازات شايستگي و عملكرد موضوع ماده 213 اين قانون و سوابق و مهارت شغلي موضوع ماده 210 اين قانون به شرح زير محاسبه مي گردد:
الف – تا 150 امتياز، پرسنل نظامي ضريب (1) و پرسنل كارمند ضريب (1)
ب – از 151 تا 300 امتياز، پرسنل نظامي ضريب (1/1) و پرسنل كارمند ضريب (07/1)
ج – از 301 تا 450 امتياز، پرسنل نظامي ضريب (2/1) و پرسنل كارمند ضريب (15/1)
د – از 451 تا 550 امتياز، پرسنل نظامي ضريب (3/1) و كارمند ضريب (23/1)
ه – از 551 تا 650 امتياز، پرسنل نظامي ضريب (4/1) و پرسنل كارمند ضريب (30/1)
و – از 651 تا 650 امتياز، پرسنل نظامي ضريب (5/1) و پرسنل كارمند ضريب (37/1)
ز – از 801 تا 950 امتياز،پرسنل نظامي ضريب (6/1) و پرسنل كارمند ضريب (45/1)
ح – از 951 امتياز به بالا، پرسنل نظامي ضريب (7/1) و پرسنل كارمند ضريب (53/1)
ماده 215 – ضريب جبهه و ماموريت هاي ويژه پرسنل سپاه (كادر ثابت و بسيجي ويژه ) كه به دليل حضور آنها در جبهه و انجام ماموريتهاي ويژه به آنها تعلق مي گيرد به شرح زير مي باشد:
الف – مدت در اسارت يا گروگان بودن ، جبهه و ماموريتهاي مشابه ضريب (5/1)
ب – مقابله مسلحانه با گروهكها و اشرار و ماموريتهاي مشابه ضريب (30 /1)
ج – حفاظت شخصيتهاي درجه يك كشوري و ماموريتهاي مشابه ضريب (25/1 )
د – حفاظت شخصيتهاي درجه دو كشوري و ماموريتهاي مشابه ضريب (20/1)
ه – انجام ماموريتهاي مورد نياز خارج از محل سكونت به جز موارد فوق ضريب (15/1)
و – كليه افرادي كه برابر بخشنامه هاي صادره از ستاد مركزي سپاه در پشتيباني از يگانهاي رزم و ماموريتهاي سپاه مشغول بوده و از انجام ماموريتهاي فوق الذكر مستثني بوده اند ضريب (10/1)
ز – ساير ماموريتهاي سپاه و سوابق خدمتي خارج از سپاه بعد از تاريخ 23/11/1357 ضريب يك .
ح – مدت زماني كه پرسنل در حال تحصيل بوده اند ضريب صفر.
تبصره1-215: چنانچه يك منطقه در يك زمان مشمول دو ضريب واقع شود، ضريب بيشتر ملاك عمل خواهد بود.
تبصره2-215: ماموريتهاي مشابه مذكور در بندهاي اين ماده با پيشنهاد ستاد كل سپاه و تصويب فرماندهي كل تعيين مي گردد.
ماده216: پرسنل موجود در موارد زير از ارشديتهاي سنواتي بهره مند مي شوند:
الف – در صورتي كه قبل از مورخه 29/12/1361 به عضويت سپاه درآمده باشند، به ازا هر سال خدمت و سابقه بسيجي تمام وقت يا همكاري تمام وقت با كميته انقلاب اسلامي و جهاد سازندگي ، يك دوم سال ارشديت .
ب – تشويقات پرسنل قبل از تطبيق مطابق دستورالعملي كه توسط ستاد كل سپاه تهيه و به تصويب فرماندهي كل مي رسد، در ترفيعات آنها لحاظ شده و حداكثر ميزان ارشديت آن به ازا هر سال سابقه خدمت (5/7) ماه و حداكثر تا يك درجه خواهد بود.
ج – ضريب سنوات جانبازي جانبازان غير شاغل موضوع بندهاي (ب ) و (ج ) ماده121 اين قانون تا تاريخ 29/11/1369، (5/1) برابر محسوب مي شود.
د – سنوات بعد از شهادت و مفقودالاثر شهدا و مفقودالاثرها تا مورخ 29 /11/1369 دو برابر محسوب مي شود.
ه – سنوات بعد از وفات و معلوليت منجر به ازكارافتادگي پرسنل موضوع ماده133 اين قانون تا تاريخ 29/11/1369 با ضريب يك محسوب مي گردد.
و – سنوات خدمت پرسنل در موارد مذكور در بندهاي تالف ت و تب ت و تج ت و تدت ماده 217 اين قانون با ضريب يك محسوب مي گردد.
تبصره1-216: تعيين چگونگي اعمال مصاديق تشويقات پرسنل در زمينه هاي عقيدتي – سياسي با همكاري حوزه نمايندگي ولي فقيه در سپاه تهيه مي گردد.
ماده217: سنوات خدمتي پرسنل موجود براي محاسبه زمان بازنشستگي در موارد زير منظور مي گردد:
الف – مدت زمان محكوميت محكومين سياسي قبل از انقلاب طبق مصوبه مورخ 6/9/1358 شوراي انقلاب .
ب – سابقه خدمت كليه پرسنل بسيجي ويژه ، پاسدار ذخيره ، افتخاري و قراردادي كه به صورت تمام وقت با سپاه همكاري نموده اند.
ج – پرسنلي كه در ساير نهادهاي انقلاب اسلامي همكاري تمام وقت داشته اند و يا مستخدم رسمي دستگاههاي دولتي بوده اند، مشروط به انتقال كسورات سهم صندوق بازنشستگي .
د – پرسنلي كه خدمت وظيفه عمومي را انجام داده اند.
ه – مدت زماني كه پرسنل به عضويت رسمي سپاه درآمده اند.
و – دو برابر مدت اسارت و گروگانها.
ماده218: كليه ارشديتهايي كه به نحوي در ترفيعات موثر بوده اند و يا مدت زمان اوضاع خدمتي كه در ترفيعات پرسنل موثر نمي باشد و در فصول ديگر اين قانون تصريح گرديده است ، به همان ميزان در تطبيق پرسنل لحاظ خواهد
شد.
ماده219: ستاد كل سپاه موظف است براي ارزشيابي و سنجش ميزان معلومات و تجربه پرسنل موجود و تعيين كمبود معلومات آموزشي متناسب با سطح آموزشي مورد نياز درجات آنها مطابق فصل آموزش و ترفيعات اين قانون، نسبت به برگزاري آزمون در تمامي رسته هاي خدمتي اقدام نمايد.
تبصره1-219: ارزشيابي و سنجش معلومات پرسنل و رفع ساير كمبودهاي آموزشي آنها در زمينه آموزشهاي عقيدتي – سياسي ، توسط نمايندگي ولي فقيه در سپاه برگزار مي گردد.
تبصره2-219: سپاه موظف است آخرين دوره آموزشي مورد نياز درجه تطبيقي پرسنل را به صورت فشرده برگزار نمايد و براي رفع ساير كمبودهاي آموزشي پرسنل تطبيق شده ، برنامه هاي آموزشي را اجرا نمايد.
تبصره3-219: سپاه بايد پرسنلي را كه داراي مدرك ديپلم بوده و بخواهند به صورت نظامي ادامه خدمت دهند و درجه تطبيقي آنها كمتر از ستوان سومي بشود، در اولين دوره دانشكده علوم پايه نظامي يا دانشكده علوم و فنون نيروها شركت دهد.
تبصره4-219: ترفيعات بعدي پرسنل كه تطبيق شده اند مشروط به طي دوره هاي آموزشي متناسب با درجه آنها مي باشد.
تبصره5-219: در صورت كمبود امكانات آموزشي سپاه ، پرسنل فقط مي توانند از يك درجه ترفيع قبل از طي دوره هاي آموزشي لازم بعد از تطبيق بهره مند شوند.
ماده220: عملكرد پرسنل در ستاد كل ، ستاد كل سپاه ، نيروها، حوزه نمايندگي ولي فقيه ، حفاظت اطلاعات و وزارت با توجه به عوامل مندرج در ماده213 اين قانون ، در كميسيوني با تركيب زير مورد بررسي قرار مي گيرد:
الف – بالاتر مقام سازمانهاي مزبور يا نماينده تام الاختيار ايشان .
ب – معاون نيروي انساني سازمانهاي مزبور (معاون اداري – پرسنلي وزارت ) يا نماينده تام الاختيار ايشان .
ج – فرمانده يا مسئول مستقيم رده مربوطه يا نماينده تام الاختيار ايشان .
تبصره1-220: كميسيونهاي مزبور مي توانند از سازمان حفاظت اطلاعات و ساير سازمانهايي كه اطلاعات آنان در خصوص عملكرد پرسنل موثر مي باشد، به منظور اظهار نظر دعوت نمايند.
تبصره2-220: به منظور نظارت و كنترل عملكرد كميسيون هاي مذكور در اين ماده، كميسيوني مركب از اعضا زير در ستاد كل تشكيل مي شود:
الف – رئيس ستاد كل يا جانشين وي .
ب – فرمانده كل سپاه يا جانشين وي .
ج – نماينده ولي فقيه در سپاه يا جانشين وي .
د – رئيس ستاد كل سپاه يا جانشين وي .
ه – وزير يا جانشين وي حسب مورد.
و – رئيس سازمان حفاظت اطلاعات سپاه حسب مورد.
ماده221: اعطا درجه به پرسنل بر اساس مفاد اين فصل حداكثر تا درجه سرتيتدومي با تصويب مقامات ماده 87 اين قانون مي باشد و اعطاي درجات بالاتر خارج از عوامل و امتيازات اين فصل بوده و صرفا در اختيار فرماندهي كل مي باشد.
تبصره1-221: چنانچه درجه پرسنل پس از محاسبه برابر مفاد اين قانون بيشتر از سرتيپ دومي گرديده ، ولي نائل به آن درجات نمي شوند، ميزان درجه يا ارشديت اضافه بر آن به همان مقدار به عنوان ارشديت تعيين گرديده و در محاسبات حقوق و مزاياي آنان لحاظ مي گردد.
ماده222: پرسنل كادر ثابت و بسيجي ويژه برابر مقررات اين فصل تطبيق مي شوند و تطبيق پرسنل وظيفه و پيماني بر اساس مقررات ساير فصول اين قانون بوده و تطبيق بسيجيان عادي و فعال بر اساس دستورالعملي است كه متناسب با مقررات عمومي اين قانون توسط ستاد كل سپاه تهيه و به تصويب فرماندهي كل خواهد رسيد.
ماده223: دريافتي ماهانه پرسنل مشمول اين قانون پس از مرحله تطبيق با آخرين دريافتي استحقاقي وي مورد مقايسه قرار گرفته و در صورت كاهش ، مابه التفاوت آن تا سقف حقوق دريافتي قبل ، به پرسنل پرداخت مي گردد.
تبصره1-223:  هر گونه افزايش حقوق و مزاياي پرسنل موضوع اين ماده تا زمان صفر شدن اين مابه التفاوت از آن كسر خواهد شد.
ماده224: دولت موظف است پس از تصويب اين قانون كسورات بازنشستگي گذشته پرسنل سپاه اعم از سهم دولت و سهم پرسنل را محاسبه نموده و همه ساله يكدهم كسورات گذشته را به صندوق بازنشستگي سپاه پرداخت نمايد.
ماده225: سپاه موظف است ظرف مدت يك سال پس از تصويب اين قانون كليه پرسنل موجود را بر اساس مقررات اين فصل تطبيق نموده و همزمان براي كليه پرسنل به اجرا بگذارد و پس از انجام تطبيق كليه پرسنل مطابق مقررات مندرج در ساير فصول قبلي اين قانون به خدمت خود ادامه خواهند داد.
تبصره1-225:  كليه ارشديت هاي مذكور در اين فصل تا تاريخ 29/11/1369 قابل محاسبه و عمل خواهد بود.
فصل يازدهم : ساير مقررات
ماده226: كليه پرسنل پاسداري كه در مجموعه حوزه فرماندهي ، حوزه نمايندگي ولي فقيه ، حفاظت اطلاعات ، وزارت و ستاد كل و سازمانهاي وابسته خدمت مي نمايند مشمول اين قانون خواهند بود.
ماده227: غير از مواردي كه در اين قانون براي تهيه آيين نامه ، مرجع خاصي مشخص شده است ، سپاه مي تواند در موارد ديگري كه ضروري تشخيص دهد نيز دستورالعمل و روشهاي اجرايي تهيه و بعد از تصويب فرماندهي كل سپاه به مورد اجرا بگذارد.
ماده228: بديهي است اختيارات فرماندهي كل محدود به موارد مطروحه در اين قانون نمي باشد. همچنين در كليه مواردي كه در اين قانون صدور يا تصويب امري از سوي فرمانده كل در پي ارائه پيشنهاد از سوي مقامات يا مراجع ديگر ذكر شده است ، اخذ تصميم ايشان منحصر به ارائه پيشنهادهاي مزبور نخواهد بود.
در هر صورت نظر و دستور فرماندهي كل ملاك اصلي در انجام كليه امورات در نيروهاي مسلح خواهد بود.
ماده229: نماينده ولي فقيه در سپاه و رئيس سازمان حفاظت اطلاعات سپاه حسب مورد در زمينه هاي انتصابات ، ترفيعات ، نقل و انتقالات ، ماموريتها، تشويقات و تنبيهات و مرخصيهاي پرسنل حوزه نمايندگي ولي فقيه و سازمان حفاظت اطلاعات سپاه از اختياراتي معادل فرماندهان نيروهاي برخوردار مي باشد.
فصل دوازدهم : شمول قانون بر وزارت و ستاد كل
ماده230: پرسنل ستاد كل و وزارت حسب مورد از طريق زير تامين مي گردند:
الف – پرسنل نظامي اعم از كادر ثابت يا پيماني توسط سپاه و ارتش و در چهارچوب قوانين مربوطه .
ب – پرسنل كارمندي اعم از كادر ثابت يا پيماني حسب مورد برابر اين قانون يا قانون ارتش توسط ستاد كل يا وزارت استخدام مي گردند.
ج – پرسنل وظيفه برابر مقررات مربوطه .
ماده231: نيروهاي مسلح موظفند بنا به درخواست وزارت و ستاد كل پرسنل نظامي و انتظامي مورد نياز آنان را در چهارچوب جداول سازمان مصوب و بر اساس دستورالعملي كه با هماهنگي ستاد كل، ستاد كل سپاه، ستاد مشترك ارتش و وزارت تهيه و به تصويب فرماندهي كل خواهد رسيد، در اختيار سازمانهاي
مزبور قرار دهند.
تبصره1-231: انتقال و مامور به خدمت نمودن از سپاه به ستاد كل و وزارت با هماهنگي ستاد كل سپاه و تصويب مقامات مندرج در ماده 87 اين قانون خواهد بود.
تبصره2-231: انتقال و مامور به خدمت شدن پرسنل كارمند جمعي ستاد كل و وزارت حسب مورد منوط به تصويب رئيس ستاد كل يا وزير مي باشد.
ماده232: هيات مركزي گزينش در وزارت مركب از وزير، رئيس ستاد كل سپاه ، رئيس سازمان عقيدتي – سياسي وزارت، مسئول سازمان حفاظت اطلاعات
وزارت و معاون اداري و پرسنلي وزارت به عنوان دبير هيات تشكيل مي گردد و حسب مورد در چارچوب مفاد اين قانون و قانون ارتش وظيفه تدوين دستورالعملهاي و نظارت بر كار هسته هاي گزينش در وزارت را به عهده دارند.
تبصره1-232: هسته هاي گزينش حسب مورد و بنا به نياز در سازمانهاي تابعه و وابسته به وزارت بنا به تشخيص هيات مركزي گزينش وزارت تشكيل خواهد گرديد.
ماده233: مراكز آموزشي مذكور در اين قانون و قانون ارتش مكلفند پرسنل جمعي ستاد كل ، وزارت و سازمانهاي تابعه و وابسته به آنان را بر اساس دوره هاي مصرحه در قوانين سپاه و ارتش آموزش دهند.
تبصره1: هزينه هاي آموزشي پرسنل مذكور در اين ماده از طرف سازمان اعزام كننده تامين خواهد شد.
ماده234: پرسنل ستاد كل و وزارت اعم از اين كه مشمول اين قانون يا قانون ارتش باشند، حسب مورد تابع سلسله مراتب ستاد كل و وزارت بوده و بر اساس مقررات مندرج در قوانين مذكور براي آن سازمانها خدمت مي نمايند.
ماده235: پرسنل وزارت و ستاد كل در غير از مواردي كه در اين فصل احصا گرديده است، حسب مورد از نظر ساير موارد استخدامي تابع قانون ارتش و ساير فصول اين قانون خواهند بود.