در دنیای امروز، سفر به نقاط مختلف جهان بخشی از زندگی روزمره بسیاری از افراد است. اما کاربران مسافر و راننده به دلایل مختلف ممکن است پس از ثبت یا قبول درخواست سفر از انجام آن منصرف شوند و ناچار به لغو سفر باشند. این وضعیت میتواند برای مسافران بسیار ناامیدکننده باشد. اما آیا میدانید که شما به عنوان یک مسافر دارای حقوق قانونی مشخصی در این شرایط هستید؟ در این مقاله، به بررسی حقوق قانونی مسافر در سفرهای لغو شده خواهیم پرداخت.
پلتفرمهای تاکسی اینترنتی چطور کار میکنند؟
اپلیکیشن تاکسی اینترنتی نخستین بار توسط شرکت اوبر ارائه شد و خیلی زود هم رونق گرفت. شیوه کار این ابزار به این ترتیب است که به کمک تکنولوژی GPS نزدیکترین رانندهها به متقاضی تاکسی را شناسایی کرده و هر کسی که در خواست سفر را بپذیرد به محل استقرار متقاضی سفر راهنمایی میکند.
راه اندازی تاکسی اینترنتی به زیر ساختهای فناوری و تهیه یک نرم افزار جامع و کامل نیاز دارد. هزینه تهیه این ابزار بسیار زیاد است و به همین دلیل داشتن تاکسی اینترنتی کار هر شخصی نیست و به پشتوانه مالی و فناوری کافی نیازمند است.
خدمات پشتیبانی هم از دیگر بخشهای کلیدی حلقه سفر مشتری است که باید به صورت مستمر ارائه شود. تمامی رانندگان خودرو و مشتریان آنها باید در هر زمان و مکانی که بخواهند از خدمات پشتیبانی بهرهمند شوند و کارشناسان شرکت پاسخگوی سوالات آنها باشند.یکی از مهمترین مسائلی که درباره قوانین و مقررات این پلتفرمهای اینترنتی باید دانست بحث درخواست و لغو سفر می باشد.
شرایط لغو سفر در تاکسی اینترنتی
برخی از دلایلی که منجر به لغو سفر میشود، شخصی و قابل پیشبینی بوده و برخی از این دلایل مربوط به شرایط سفر و غیرقابلپیشبینی است یکی از تهدیداتی که مسافران تاکسی های اینترنتی باید متوجه آن باشند مربوط به درخواست «لغو سفر» از سوی راننده است که اگر مسافران احتیاط لازم را نکنند خطرات و مشکلات پس از ان قابل پیگیری نخواهد بود.
بعضی از رانندگان تاکسی های اینترنتی برای خودداری از پرداخت کمیسیون به شرکت، بعد از سوار کردن مسافر از وی درخواست می کنند تا گزینه لغو سفر را انتخاب کند. بعد از انتخاب این گزینه، اطلاعات مسافر واطلاعات سفر مانند شماره خودرو، نام راننده و ساعت سوار شدن مسافر در شرکت مربوطه ثبت نمی شود و در صورتی که راننده قصد آزار، اذیت، سرقت یا حتی ادم ربایی داشته باشد، امکان پیگیری مقدور نخواهد بود.
اما با وجود در دسترس بودن امکان لغو سفر برای کاربر مسافر و راننده، بهتر است که کاربران پیش از انجام سفر از آمادگی برای سفر مطمئن شوند، مبدا و مقصد سفر را روی نقشه به دقت انتخاب کنند.
- از شهروندان درخواست می شود در هنگام استفاده از تاکسی های اینترنتی به هیچ عنوان درخواست راننده را نپذیرند و از انتخاب گزینه «لغو سفر» پرهیز کنند.
بالا رفتن تعداد لغو سفر نهتنها باعث اتلاف وقت کاربران، هدر رفتن سوخت خودرو و نیروی انسانی میشود، بلکه در سیستم پویای قیمتگذاری و پذیرش درخواست سفرها هم اختلال ایجاد میکند.
حقوق قانونی مسافر در سفرهای لغو شده
# حق بازپرداخت
یکی از مهمترین حقوق شما به عنوان مسافر، حق بازپرداخت هزینههای پرداخت شده است. اگر یک سفر به دلیل مسائل غیرقابل پیشبینی مانند شرایط جوی، بحرانهای بهداشتی یا مشکلات فنی لغو شود، شما میتوانید درخواست بازپرداخت کامل هزینههای پرواز، هتل و دیگر خدمات مرتبط را بدهید.
# جبران خسارت
در صورتی که لغو سفر موجب خسارتهای مالی یا عاطفی به شما شده باشد، ممکن است بتوانید برای جبران این خسارتها اقدام کنید. به عنوان مثال، اگر شما برای یک ملاقات کاری مهم در مقصد خود برنامهریزی کردهاید و سفر شما لغو شده است، میتوانید درخواست جبران خسارتهای ناشی از این لغو را ارائه دهید.
# اطلاعات و راهنمایی
مسافران حق دارند که در صورت لغو سفر، اطلاعات کافی و دقیقی از شرکتهای هواپیمایی یا خدمات مسافرتی دریافت کنند. این اطلاعات شامل علت لغو، گزینههای جایگزین و شرایط دریافت بازپرداخت میباشد.
# ادعای حقوق
اگر حقوق شما به عنوان مسافر نادیده گرفته شده باشد، میتوانید از طریق مراجع قانونی یا سازمانهای مرتبط شکایت کنید. داشتن اطلاعات دقیق در مورد حقوق خود میتواند به شما در پیگیری مطالباتتان کمک کند
اگر کاربران حین سفر شاهد رفتار و گفتار نامناسب همسفرشان هستند و حس میکنند حریم خصوصیشان نقض شده است (برای مثال با مطرح شدن سوالات یا دخالت دربارهی مسائل شخصی) بهتر است پیش از هر کاری با پشتیبانی اسنپ تماس بگیرند و برای حفظ امنیت از هر نوع درگیری شخصی پرهیز کنند .
به لحاظ حقوقی تاکسی اینترنتی مانند اسنپ چه وظایفی درقبال مسافران دارد؟
اساسا کلیه فعالیتهای شرکتهای تاکسی اینترنتی براساس دستورالعمل نظارت بر تاکسیهای اینترنتی مصوب وزارت کشور و صنعت، معدن تجارت و در راستای مصوبه اردیبهشت ۱۳۹۵ هیات وزیران تحت کنترل است. این درحالی است که شهرداری به عنوان متولی موضوع حمل و نقل درونشهری، تکالیف و مسوولیتهای نظارتی ویژهای دارد. براساس ماده ۵ این دستورالعمل کلیه رانندگان باید دارای شرایط عمومی شامل تابعیت جمهوری اسلامی ایران یا پروانه کار برای اتباع خارجی، دارا بودن گواهی عدم سوءپیشینه موثر کیفری معتبر یا دارا بودن استعلام صلاحیت از اداره اماکن، دارا بودن گواهینامه رانندگی متناسب با نوع وسیله نقلیه، عدم اعتیاد و اطلاعات آنها (شامل نام و نام خانوادگی، شماره ملی، آدرس، شماره تلفن همراه، شماره پلاک و VIN خودرو) توسط ارایهدهندگان خدمات هوشمند مسافر در سماس (سامانه مشترک اطلاعات سفر) ثبت شده باشد، بنابراین هر چند شرکتهای ارایهکننده این خدمات خود را به ظاهر رابط بین مسافر و راننده معرفی میکنند، اما به طور کلی براساس ماده ۳۷۷ قانون تجارت (متصدی حمل و نقل کسی است که در مقابل اجرت حمل اشیا را به عهده میگیرد) و بر این مبنا دارای مسوولیت نسبت به مسافران است. درحالی که مطابق قسمت اول ماده ۳۷۸ قانون مذکور (قرارداد حمل و نقل تابع مقررات وکالت خواهد بود) با این وصف این شرکتها صرفا واسط در معرفی مسافر و راننده نیستند و مسوولیت نظارت در ارایه و کیفیت خدمات را دارند و قواعد مسوولیت مدنی و ضمان در حقوق مدنی در روابط بین شرکت، راننده و مسافر وجود دارد.
شرکت اسنپ عنوان کرده که کارت ملی رانندگان از طریق این شرکت به پلیس فراجا ارجاع داده میشود تا سابقه کیفری آنان استعلام و مورد بررسی قرار بگیرد. پس چرا با این اقدامات همچنان اخبار ناگواری شنیده میشود؟ این موضوع دقیقا نشان میدهد استعلام جهت سابقه کیفری کافی نیست!
صرف استعلام اولیه قطعا موثر نیست! از آنجایی که در فرهنگ کشور ما نگاه کلی به افرادی که در زمینه خدمات جابهجایی مسافر درونشهری اقدام میکنند، نگاهی براساس امانتداری و صداقت است و اصولا نیز افراد شاغل در این زمینه در این دو عنصر شهره هستند. باید شرکتهای ارایهکننده خدمات در بدو استخدام نسبت به تشکیل پرونده شخصیت رانندگان و انجام تستهای روانشناسی همت کنند، زیرا این افراد با جان و مال مردم در ساعات مختلف شبانهروز در ارتباط هستند و وقوع اقدامات مجرمانه از ناحیه حتی یک راننده از بین هزاران راننده، اثرات اجتماعی و روحی فراوان بر ذهن شهروندان خواهد داشت و امنیت جامعه به مخاطره میافتد.
بااین حال اطلاعات رانندگان در دست پلیس ناجا قرار دارد. رانندگان تاکسیهای اینترنتی در زمان ثبت نام، تمامی مدارک و مشخصات لازم را به شرکت اسنپ یا تپسی یا ماکسیم ارائه میدهند تا در هنگام بروز مشکل، به راننده مورد نظر دسترسی داشته باشند.
شرکت اسنپ هم ادعا کرده است که تایید صلاحیت همه جانبه کاربران راننده خود را به پلیس نظارت بر اماکن عمومی ناجا سپرده است.
طی چند ماه گذشته نیز اپلیکیشنهای اسنپ و تپسی گزینهای را برای امنیت سفر مسافران طراحی کردند. با وجود این گزینه، مسافر میتواند مشکل را به سرعت به تیم پشتیبانی این دو شرکت اطلاع دهد.
سو استفاده برخی از مسافران از گزینه لغو سفر
این احراز هویت کامل رانندگان تاکسیهای اینترنتی در حالی است که هر فرد دیگری با مشخصات صحیح یا غلط، میتواند از اسنپ و تپسی استفاده کند. کاربران برای استفاده از خدمات اسنپ و تپسی تنها با یک شماره تلفن همراه به تمامی خدمات آنها دسترسی دارند.
یکی از رانندگان اسنپ در مصاحبه با تجارتنیوز ادعا میکند: «در تماس با پشتیبانی این شرکت، این موضوع را که از مسافران اطلاعات درستی موجود نیست را مطرح کردم اما پاسخی جز اینکه شرکت اسنپ این مشکل را پیگیری میکند، دریافت نکردم.»
این راننده ادامه میدهد: «رانندگانی را میشانسم که مسافر تلفن همراه او را دزدیده است و چون اطلاعاتی از مسافر وجود ندارد، دسترسی به مسافر اصلا ممکن نیست.»
همچنین براساس نظرات برخی رانندگان، مسافرانی وجود دارند که کرایه را حساب نمیکنند و چون اطلاعاتی جز یک شماره تلفن همراه از مسافر دسترس نیست نمیشود موضوع را پیگیری کرد.
در نهایت شما به عنوان یک مسافر باید از حقوق قانونی خود آگاه باشید تا در صورت لغو سفر، بتوانید از این حقوق بهرهمند شوید. همچنین، مشاوره با یک وکیل متخصص در حقوق مسافرت میتواند به شما کمک کند تا در صورت بروز مشکلات، بهترین تصمیمات را اتخاذ نمایید. با دانستن حقوق خود، میتوانید تجربهای ایمن و مطمئن از سفرهای خود داشته باشید.





