« ایران کد »
ایرانکد چیست؟
ایرانکد یا نظام طبقهبندی ملّی کالا و خدمات ایران، نظامي است كه اطلاعات پايه زنجيره تأمين در حوزه كالاها و خدمات را تحت كنترل درآورده و به عناصر مختلف عرضه میکند. در اين نظام با استفاده از رويهها، استانداردها و به ويژه ابزار خبره طبقهبندي و كدگذاري كالاها و خدمات، زبان مشترك و مفاهيم همساني در سطح ملي ايجاد شده و كليه اطلاعات اعتباري كالاها و خدمات از قبيل مراجع عرضهكننده، مشخصات فني، استانداردهاي ملي و بينالمللي و … ثبت، ذخيره، ساماندهي و منتشر ميگردد.
تاریخچه :
ایرانکد در ابتدا با توسعه سماپل (سیستم مدیریت اطلاعات پایه لجستیک) که بيش از يك دهه توسط لجستيك سپاه پاسداران انقلاب اسلامي به منظور ساماندهي اقلام و مديريت موجوديهاي سپاه در آمادگاهها و مراكز تابعه پيادهسازي شده بود، فعالیت خود را از سال 1385 در زمینه طبقهبندی کالاهای موجود در چرخه کالای کشور آغاز کرد. با توجه به گستردگی اقلام موجود در سطح ملی و نیازهای مدیریتی متفاوت در این حوزه، با استفاده از نظامهای طبقهبندی خاص که در صنایع مختلف بهکار گرفته میشود، نظام فعلی ملی طبقهبندی و کدگذاری کالا و خدمات کشور شکل گرفته است. ایرانکد، نظامی تجربی و مبتنی بر اصول علمی طبقهبندی و توصیف کالاها با هدف اصلی شناسایی کالاها و خدمات کشور در راستای پاسخگویی به نیازهای ملی است.
اهداف :
- ايجاد زبان مشترك و ساده کردن، سرعت دادن و ايجاد اطمينان در تبادل اطلاعات و دسترسي به آن
- فراهم آوردن آمار و اطلاعاتي كه پيشنياز فعاليتهاي تصميمگيري، برنامهريزي و سياستگذاري است.
- ايجاد سيستم هاي اطلاعرساني هماهنگ در سطح ملّي مانند شبکه اطلاعرساني بازرگاني کشور
- جلوگيري از دوباره كاري در طراحي سيستم هاي طبقهبندي و اطلاعاتي از مرحله صفر، براي سازمانها و مؤسساتي كه در آينده تشكيل ميشوند.
- انتقال سريع و دقيق اطلاعات مربوط به مراكز تهيه، توليد، فروش و بازار كالاها
- جلوگيري از اتلاف منابع مالي و انساني كه در اثر اشتغال در كارهاي يكسان و موازي بهوجود ميآيد
خدمات صدور کد ملّی :
نظام ایرانکد برای هر کالایی که در سطح کشور عرضه میشود بر اساس اطلاعات اظهاری عرضهکننده آن کالا یک کد ملّی شانزده رقمی صادر کرده و شناسنامه آن کالا را در قالب کاتالوگ الکترونیکی منتشر میکند. در اين نظام با استفاده از رويهها، استانداردها و به ويژه ابزار خبره طبقهبندي و كدگذاري كالاها و خدمات، زبان مشترك و مفاهيم همساني در سطح ملي ايجاد شده و كليه اطلاعات اعتباري كالاها و خدمات از قبيل مراجع عرضهكننده، مشخصات فني، استانداردهاي ملي و بينالمللي و … ثبت، ذخيره، ساماندهي و منتشر ميگردد.
خدمات GS1 :
ایرانکد به عنوان نماینده GS1 در ایران خدمات ارائه کدهای GTIN را که برای سیستمهای خرده فروشی بیشترین کاربرد را دارد، انجام میدهد. بدین ترتیب، شرکتی که برای محصولات خود نیازمند دریافت این کد است لازم است نخست به عضویت ایرانکد در آید. پس از عضویت، برای هر کد ملّی ثبت شده در سیستم، کد GS1 نیز به همراه بارکد مرتبط، تهیه شده و در اختیار عضو قرار میگیرد.
كد ملي كالا :
ایرانکد با کمک کد ملی کالا و خدمات، وسیلهای برای شناسایی و ارتباط بین بنگاهها در تسهیل فرآیندهای زنجیره تأمین کالاها و خدمات کشور فراهم میکند. شناسایی محصول و خدمات در فرآيندهای کسب و کار از نیازهای اساسی به شماره میآید. بسته به نیاز در هر مرحله از فرآيندهای کسب و کار به کالاهای در حال مبادله یا مبادله شده اشاره میشود و بسیاری تصمیمات بر اساس شناخت حاصل شده از کالا اتخاذ میگردد.
همان طور که در شکل زیر مشاهده میشود، ساختار کد ملّی کالا دارای سه بخش است. بخش اول کلید کد است که شامل بر 7 رقم بوده و جایگاه محصول را در ساختار طبقهبندی کالا در ایرانکد مشخص میکند. بخش دوم شامل بر 5 رقم است و شماره سریال مرجع عرضه را در بر دارد. بخش سوم، سریال هر یک از کالاهای مرجع عرضه کننده است که شامل بر 4 رقم است. هر یک از ارقام کد ملّی کالا میتواند از صفر تا نه باشد و در صورتی که برای مثال شماره سریال کالاهای یک عرضه کننده به علّت تنوع بالا به بیش از 99999 برسد، امکان استفاده از حروف نیز وجود دارد.
ساختار ملّی طبقهبندی کالای ایرانکد:
ساختار طبقهبندي چارچوبي براي بيان روابط بين گروههاي مختلف كالایی بر مبناي معيار طبقهبندي آنها است. ساختار طبقهبندي از تعدادي سطوح مرتبط به هم تشكيل شده است كه در هر سطح گروههايي از كالاها تقسيمبندي شدهاند؛ بنابراين از اين طريق ميتوان دستههاي كالا و منطق تقسيمبندي آنها را شناسايي نمود. به عبارت ديگر ساختار طبقهبندي اقلام، دستهبندي و تقسيمات مختلف اقلام و تنوع آنها را به شكل درختي نمايش ميدهد. در اين سيستم دستههاي كلان اقلام و زيرمجموعههاي مربوطه، در قالب تقسيمات متوالي كلاس، سرگروه، گروه، زير گروه، دسته و زيردسته اقلام قرار ميگيرند.
کاتالوگ الکترونیکی ایرانکد:
کاتالوگ الکترونیکی ایرانکد سندی الکترونیکی است که مشخصات اعتباری و فنی بر گرفته از اطلاعات پایه هر کالا را بر مبنای دادههای استاندارد شده ایرانکد در بر دارد. در داخل پورتال ایرانکد، برای هر کالا یا خدمت یک صفحه اختصاصی به نام کاتالوگ الکترونیکی کالا یا خدمت وجود دارد که در آن اطلاعات مربوط به کالا یا خدمت مشاهده میشود. این اطلاعات شامل کدملی و کد GS1 کالا یا خدمت، اطلاعات مبنای کالا یا خدمت از جمله عرضهکنند، تناظر سیستمهای بین المللی و مشخصات فنی آن است.
